Oltalama yöntemiyle gerçekleşen hesap ele geçirmelerinde mağdurun karşısında genellikle iki ayrı süreç bulunur: failin cezai sorumluluğuna ilişkin soruşturma ve zararın karşılanmasına yönelik hukuk yolu. Bu iki süreç farklı hızlarda ilerler ve farklı delillerle beslenir. Türk Ceza Kanununun bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ekseninde ilerleyen bu rehber, tazminat talebinin usul hatası nedeniyle zayıflamasını önlemeye odaklanır.
İlk yirmi dört saatte yapılacaklar
- Bankaya derhal bildirimde bulunulmalı, işlem itirazı kayıt altına alınmalı ve başvuru numarası not edilmelidir.
- Karşı hesaplara ilişkin bloke talebi yazılı olarak iletilmelidir; sözlü bildirimler sonradan ispatlanamaz.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikayet dilekçesi verilmeli, para hareketinin izlenmesi ve hesap kayıtlarının temini talep edilmelidir.
- Sahte site, mesaj ve e-postalar silinmeden, gönderen bilgisi ve zaman damgası görünecek şekilde kaydedilmelidir.
Delilin niteliği tazminatın kaderini belirler
Ekran görüntüleri tek başına zayıf kalabilir. Bu nedenle e-posta başlık bilgileri, mesajın geldiği numara ve alan adı kayıtları, cihaz üzerindeki kayıtlar ve banka işlem dökümü birlikte sunulmalıdır. Elektronik delilin bütünlüğünün korunması, yani cihazın formatlanmaması ve kayıtların değiştirilmemesi, sonraki bilirkişi incelemesi bakımından belirleyicidir. Erişim sağlayıcı nezdindeki kayıtların belirli süreyle tutulduğu dikkate alınarak talepler gecikmeden yapılmalıdır.
Tazminat yolunda kimin sorumluluğu tartışılır
- Ödeme hizmeti sağlayıcısının güvenlik önlemlerini yeterince almadığı iddiası
- Kimlik doğrulama adımlarının olağan dışı işlemde uygulanmadığı savunması
- Veri sorumlusunun bir güvenlik ihlali sonucu kişisel verilerin sızmasına yol açtığı hallerde Kanuna dayalı başvuru yolu
- Mağdurun kendi kusurunun bulunup bulunmadığı ve zararın paylaştırılması sorunu
Usule aykırı işlem nerede ortaya çıkıyor
Sık görülen hata, ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesi ve bu sırada hukuk davası için işleyen sürenin gözden kaçırılmasıdır. Bir diğeri, tazminat talebinin hangi hukuki sebebe dayandırıldığının belirsiz bırakılmasıdır; sözleşmesel sorumluluk ile haksız fiil sorumluluğu farklı sürelere ve farklı ispat düzenine tabidir. Ayrıca yanlış tüzel kişinin taraf gösterilmesi, ödeme zincirinde birden çok kuruluş bulunan dosyalarda yaygındır.
Değerlendirme
Burada anlatılanlar genel niteliktedir; işlemin türü, kullanılan doğrulama yöntemi ve zararın oluşma biçimi sorumluluk tartışmasını tümüyle değiştirebilir. Banka yazışmalarınız ve şikayet evrakınızla birlikte erken aşamada hukuki destek almanız, delil kaybını önlemek bakımından önemlidir.