Sahte bir bağlantıya tıklandıktan sonraki ilk saatler, hem paranın izini sürmek hem de delilleri korumak bakımından belirleyicidir. TCK'nın 243, 244 ve 245. maddelerindeki bilişim alanındaki suçlar, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik tedbirleri ve KVKK kapsamındaki veri güvenliği yükümlülükleri aynı olayda birlikte gündeme gelebilir. Bu rehber, phishing mağdurunun izleyeceği sırayı ve süre risklerini anlatıyor.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Bankayı arayarak işlemin iadesi ve karşı hesabın bildirilmesi talebini kayda geçirmek
- Kartı ve internet bankacılığı erişimini kapattırmak, şifreleri değiştirmek
- Kolluğa veya cumhuriyet başsavcılığına başvurarak şikâyeti resmî hâle getirmek
- İşlem yapılan cihazı, mümkünse formatlamadan ve temizlemeden muhafaza etmek
Dördüncü adım en çok ihmal edilenidir. Cihazı temizlemek güvenlik açısından doğru görünse de, zararlı yazılımın izini ortadan kaldırarak failin tespitini zorlaştırabilir.
Dijital Delilin Bozulmadan Toplanması
- Sahte sitenin tam adresi, açılış ekranı ve varsa sertifika bilgisi
- SMS ve e-postaların başlık bilgileriyle birlikte kaydı; iletinin yalnızca gövdesi yeterli değildir
- Banka işlem dekontları, alıcı hesap ve IBAN bilgileri, işlem saatleri
- Aranma kaydı ve arayan numaranın çağrı geçmişindeki görüntüsü
- Kripto varlık transferi varsa cüzdan adresi ve işlem kimliği
Şikâyet Süresi ve Resen Takip Ayrımı
Bilişim sistemine girme gibi bazı suçlar şikâyete tabidir ve bu hâllerde şikâyet hakkı, fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren altı ay geçmekle düşer. Buna karşılık banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması gibi suçlarda soruşturma kural olarak resen yürütülür. Failin sonradan öğrenilmesi, şikâyet süresinin başlangıcını etkileyebileceğinden, öğrenme tarihinin belgelenmesi gerekir. Süre riski nedeniyle beklemek yerine, fail bilinmese dahi meçhul şüpheliye karşı başvuru yapılmalıdır.
Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması
Sahte site ya da kişisel verileri yayımlayan içerik hâlâ yayındaysa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir. Bu yol ceza soruşturmasından bağımsız ilerler ve hızlı sonuç verir. Talep, mağduriyetin devam ettiğini gösteren güncel ekran kayıtlarıyla desteklenmelidir.
Bankaya ve Veri Sorumlusuna Karşı Paralel Talepler
Ceza dosyası tek başına zararı gidermez. Bir yandan bankanın güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği tazminat boyutuyla tartışılırken, diğer yandan verilerin sızdığı şirkete karşı KVKK kapsamında ilgili kişi başvurusu ve Kurula şikâyet yolu açıktır. Bu üç hattın her birinin ayrı takvimi olduğundan, tarihler tek bir tabloda tutulmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; suçun niteliği ve öğrenme tarihi sonucu etkiler. Delillerin kısa sürede kaybolduğu bu tür dosyalarda, olayın hemen ardından hukuki destek almanız önerilir.