Hesabın ele geçirilmesi, kurumsal sistemden veri sızması veya özel yazışmaların yayılması hâlinde iki ayrı süreç aynı anda başlar: cezai süreç ve idari süreç. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243 ilâ 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu dosyalarda birlikte gündeme gelir. Kaybın en sık sebebi, delilin kısa ömrü ile şikâyet süresinin birlikte yönetilmemesidir.
Delil, Şikâyetten Daha Hızlı Kaybolur
Bağlantı kayıtları ve sistem logları sınırsız süre saklanmaz. Platformlar, erişim sağlayıcılar ve kurumlar için öngörülen saklama süreleri dolduğunda, soruşturmanın en kritik verisi artık temin edilemez. Bu nedenle suç duyurusunun geç yapılması, dosyanın esasını değil ispat imkânını yok eder. İhlali fark eden kişinin ilk yapması gereken, ekran görüntülerini tarih ve saat bilgisiyle birlikte kaydetmek, cihazın kendisini formatlamamak ve kullanılan hesaplara ilişkin oturum kayıtlarını korumaktır.
Şikâyete Tabi Olan ve Olmayan Fiiller
Bilişim alanındaki bazı suçlar re'sen soruşturulurken, haberleşmenin gizliliğini ihlal ve özel hayata ilişkin bazı fiiller şikâyete bağlıdır. Şikâyete bağlı suçlarda, fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren işleyen altı aylık süre geçirildiğinde soruşturma yürütülemez. Failin kimliğinin sonradan belirlendiği durumlarda öğrenme anının belgelenmesi ayrı bir önem kazanır.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- Olayın tarih ve saat sıralı anlatımı; ilk fark edilen belirtiden itibaren.
- Etkilenen hesaplar, cihazlar ve varsa IP kayıtlarına ilişkin bilgiler.
- Kayıtların ilgili sağlayıcı ve kurumlardan celbine yönelik açık talep.
- Sistemin ele geçirildiği yönteme dair somut veriler ve ekler.
- İçeriğin yayıldığı adresler için erişimin engellenmesi talebinin ayrıca değerlendirilmesi.
İdari Yol Cezai Yolla Birlikte Yürür
Kişisel veri işleyen bir kurum kaynaklı ihlalde, cezai sürecin yanında KVKK kapsamındaki idari süreç de işler. Veri sorumlusunun ihlali öğrendiği andan itibaren kısa bir süre içinde Kurula ve ilgili kişiye bildirim yapması beklenir; ilgili kişi ise önce veri sorumlusuna başvurmak, ardından Kurula şikâyette bulunmak yolunu izler. Cezai şikâyet bu idari başvuruların yerini tutmaz; ikisi ayrı ayrı takip edilmelidir.
Erişim Engelleme ve İçeriğin Yayılması
- Yayılan içeriğin bulunduğu adresler tek tek listelenir ve bağlantılar kaydedilir.
- 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolu, ceza soruşturmasından bağımsız olarak değerlendirilir.
- İçeriğin çoğaltılarak farklı platformlara taşınması ihtimaline karşı periyodik tarama planlanır.
- Zarar iddiası varsa maddi ve manevi tazminat için ayrı bir hukuk dosyası kurgulanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; ihlalin türü, verinin niteliği ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirir. İhlali fark ettiğiniz gün kayıtları korumaya alıp hukuki destek almanız, hem delil hem süre bakımından belirleyici olur.