İnternette yayılan bir içeriğin kaldırılması talebinde en büyük risk, içeriğin başvuru tamamlanmadan silinmesi ya da değiştirilmesidir. 5651 sayılı Kanun hızlı bir koruma mekanizması sunar; ancak bu hız, delilin baştan doğru biçimde kayda alınmasını gerektirir. Aşağıda talep yolları ile delil zincirinin nasıl kurulacağı birlikte ele alınmıştır.
Hangi Talep Nereye Gider
İçeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talepleri kural olarak sulh ceza hâkimliğine yöneltilir; kanun, hâkimliğin duruşma yapmaksızın ve gecikmeksizin karar vermesini öngörür. Özel hayatın gizliliğinin ihlali hâlinde doğrudan idari mercie yapılan başvuru üzerine uygulanan tedbirin, kanunda belirtilen kısa süre içinde hâkim onayına sunulması gerekir. Bu ikili yapı içinde talebin yanlış kapıya bırakılması, en değerli olan ilk saatleri tüketir.
İçeriği Kaybetmeden Kayıt Altına Almak
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve görünür kullanıcı bilgisi eksiksiz not edilir.
- Sayfanın bütünü, kesintisiz biçimde tespit ettirilir; kırpılmış görüntü ispat gücünü düşürür.
- Elde edilen dosyaların özet değeri alınarak sonradan değiştirilmediği gösterilebilir hâle getirilir.
- İçeriğin yayından kaldırılması ihtimaline karşı arşiv kayıtları ve tarih damgalı örnekler saklanır.
- Yayının erişilebilir olduğu döneme ilişkin bağlantı ve etkileşim verileri ayrıca kayda alınır.
Adres Bazlı Talebin Önemi
Talebin tüm siteyi kapsayacak biçimde kurulması, ölçülülük denetiminde sorun doğurur. İhlal yaratan içeriğin bulunduğu adreslerin tek tek gösterilmesi, hem kararın alınmasını hem uygulanmasını kolaylaştırır. Aynı içeriğin farklı platformlarda çoğaldığı hâllerde her yeni adres için talebin güncellenmesi gerekir; ilk kararın kendiliğinden sonraki yayınları kapsadığı varsayımı yanlıştır.
Ceza ve Veri Koruma Boyutu Ayrı Yürür
İçeriğin kaldırılması, olayın ceza boyutunu sona erdirmez. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya yok edilmesi ve banka ile kredi kartlarının kötüye kullanılması TCK'nın 243 ila 245. maddelerinde ayrıca düzenlenmiştir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlendiği hâllerde ise KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu paralel olarak işletilebilir. Üç yolun takvimleri birbirinden bağımsızdır.
Değerlendirme
Dijital delilde geç kalınan her gün, geri getirilemeyen bir kayıptır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğin türü ve yayın ortamı izlenecek yolu değiştirdiğinden, ilk tespitten önce hukuki görüş alınması yerinde olur.