Oltalama (phishing) yöntemiyle hesap ele geçirilmesi veya para transferi sağlanması olaylarında sonucu belirleyen şey, çoğu zaman ilk saatlerde atılan adımlardır. Dijital delillerin ömrü kısadır; ekran görüntüsü alınmayan bir bağlantı, kapatılan bir sahte site ya da silinen bir mesaj, sonradan hiçbir şekilde geri getirilemez. Bu rehber, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde başvuru sırasını ele alır.
Saat sıralı ilk müdahale
- Para transferi gerçekleşmişse bankaya ve ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılır; işlem henüz tamamlanmamışsa iade ihtimali doğar.
- Ele geçirilen hesapların parolaları değiştirilir, oturumlar sonlandırılır, iki aşamalı doğrulama etkinleştirilir.
- Sahte bağlantı, gönderen adresi, mesaj başlıkları ve varsa ödeme referans numaraları tarih bilgisiyle birlikte kaydedilir.
- Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk birimine şikâyette bulunulur; şikâyet dilekçesine dijital kayıtlar eklenir.
Delil kaydında nelere dikkat edilir
- Yalnızca görüntü değil, mesajın kaynak bilgisi (başlık kayıtları) da alınmalıdır.
- Ekran görüntüsünde tarih, saat ve tam adres alanı görünür olmalıdır.
- Cihaz üzerinde temizlik veya format işlemi yapılmamalıdır; inceleme için cihazın mevcut hâli önemlidir.
- Önem taşıyan içerikler bakımından noter aracılığıyla tespit yaptırılması, sonradan “görüntü değiştirildi” itirazını karşılar.
Platforma yapılan başvuru ile suç duyurusu aynı şey değildir
Sosyal medya ya da barındırma sağlayıcısına yapılan içerik kaldırma talebi, idari nitelikte bir taleptir ve kabul edilmesi zorunlu değildir. 5651 sayılı Kanun kapsamında kişilik haklarının ihlali söz konusuysa sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi istenebilir. Bu yol, ceza soruşturmasının yerine geçmez; ikisi paralel yürütülür. Platforma başvuru yapılmış olması, ceza şikâyeti bakımından bir süre kazandırmaz.
Kurumsal tarafta ek yükümlülük
Oltalama sonucunda müşteri ya da çalışan verileri ele geçirilmişse, veri sorumlusu sıfatı taşıyan kurum bakımından ayrıca bir veri ihlali bildirimi yükümlülüğü doğar. Bu bildirim, Kurula ve etkilenen ilgili kişilere yapılır ve kısa süre içinde tamamlanması beklenir. Aynı olayda ceza şikâyeti, veri ihlali bildirimi ve müşterilere karşı sözleşmesel sorumluluk üç ayrı dosya olarak yürütülmelidir.
Şikâyet süresi ve zamanaşımı
Bilişim sistemlerine karşı işlenen suçların önemli bir bölümü şikâyete bağlı değildir; bu nedenle altı aylık şikâyet süresi bu suçlar bakımından tartışma konusu olmayabilir. Ancak hakaret veya kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesine bağlı bazı iddialar şikâyete tabi olabilir. Bunun yanında, tazminat talepleri bakımından haksız fiile ilişkin zamanaşımı süreleri işlemeye devam eder. Delillerin uçuculuğu göz önüne alındığında, süre olsun olmasın erken başvuru esastır.
Sonraki aşama için hazırlık
Soruşturma sırasında IP kayıtları, hesap açılış bilgileri ve para hareketlerinin izlenmesi talep edilir. Mağdurun dilekçesinde bu taleplerin somut olarak belirtilmesi, dosyanın erken aşamada derinleşmesini sağlar. Alıcı hesabın tespiti hâlinde ihtiyati tedbir ve haciz seçenekleri de gündeme gelebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Olayın gerçekleşme biçimi ve elinizdeki kayıtlar izlenecek yolu belirler; delil kaybını önlemek için ilk gün içinde hukuki destek almanız önerilir.