Oltalama (phishing) yoluyla hesap bilgisi ele geçirilen dosyalarda tazminat, çoğu zaman ceza soruşturmasının gölgesinde kalır ve ayrı bir hukuki strateji kurulmadan sürüklenir. Oysa TCK'nın 243-245. maddelerinde tanımlanan bilişim suçlarına ilişkin soruşturma ile hukuk mahkemesinde talep edilecek maddi ve manevi tazminat farklı ispat ölçülerine tabidir. 5651 sayılı Kanun'un içerik ve trafik verilerine ilişkin düzeni ile KVKK'nın veri güvenliği yükümlülükleri ise tazminat kurgusunun üçüncü ayağını oluşturur.
Zararın Kaynağını Ayırmak
Phishing dosyalarında zarar tek bir kalemden doğmaz. Hesaptan çıkan tutar, buna bağlı komisyon ve faiz yükleri, kart limitinin kullanılmasından doğan borç, kimlik bilgilerinin başkasınca kullanılmasından doğan sonraki zararlar ve kişisel verinin ifşasından doğan manevi zarar ayrı ayrı gösterilmelidir. Talep tek bir toplam rakam olarak yazıldığında, sorumluluğu farklı kişilere düşen kalemler birbirini zayıflatır.
Delil Zamana Karşı Yarışır
- Sahte site adresi, yönlendiren SMS veya e-posta başlıkları ekran görüntüsüyle değil, kaynak metniyle birlikte kaydedilmelidir.
- İşlem saatleri, cihaz bilgisi ve oturum kayıtları için ilgili kuruluşa yazılı talep yapılmalı; saklama süreleri dolmadan istenmelidir.
- Telefon numarasının yönlendirildiği veya hat kopyalandığı iddiası varsa operatör kayıtları ayrıca talep edilir.
- Mağdurun kendi cihazındaki zararlı yazılım izleri, cihaz kullanılmaya devam edilirse silinebilir; inceleme öncesi imaj alınması tercih edilir.
Kime Karşı Hangi Talep
Fiili gerçekleştiren kişiye karşı haksız fiil sorumluluğu gündeme gelir; ancak fail çoğu zaman bulunamaz veya ödeme gücü yoktur. Bu nedenle ikinci hat, hizmet sağlayan kuruluşun güvenlik yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirip getirmediği tartışmasıdır. Burada kuruluşun kimlik doğrulama adımları, olağandışı işlem uyarı mekanizmaları ve müşteri bildirimini aldıktan sonraki tepki süresi incelenir. Verinin bir veri sorumlusunun ihmali sonucu sızdığı iddia ediliyorsa, KVKK kapsamındaki başvuru ve şikayet yolu paralel yürütülebilir.
İki Takvimi Aynı Anda Yönetmek
- Olayın öğrenildiği gün kuruluşa yazılı bildirim yapılır ve kayıt numarası alınır.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikayet dilekçesi, delil listesi ve talep edilen kayıtların dökümüyle birlikte sunulur.
- Hukuk davası için zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesine bağlı olarak işlemeye başladığından, ceza dosyasının sonuçlanmasını beklemek her zaman güvenli değildir.
- Ceza dosyasında toplanan kayıtlar hukuk dosyasına celbedilerek ispat yükü hafifletilir.
Talebi Ölçülebilir Yazmak
Tazminat dilekçesinde her kalem için dayanak belge, tarih ve tutar eşleştirilmelidir. Faiz başlangıcı olarak hangi tarihin talep edildiği açıkça belirtilmezse, hüküm altına alınan tutar beklenenin altında kalabilir. Manevi tazminat bakımından ise verinin yayılma alanı ve mağdurun mesleki konumu gibi somut etkiler anlatılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Her oltalama olayı kendi teknik izini bırakır ve bu izin okunma biçimi sonucu belirler; dosyanızı bir hukukçuya erken aşamada göstermeniz delil kaybını önler.