Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtlarında zaman, mağdurun aleyhine işler. İçerik yayıldıkça kaynak hesap silinir, kopyalar farklı platformlara taşınır ve teknik izler kaybolur. 5651 sayılı Kanun içeriğe erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarılması için bir yol sunar; kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu KVKK kapsamında ayrıca değerlendirilir; kişilik haklarına yönelik saldırının cezai yönü ise TCK hükümleri ile bilişim sistemlerine ilişkin TCK 243-245 çerçevesinde ele alınabilir. Bu rehber, platform başvurusunu usulüne uygun ve delil kaybı olmadan yapmaya odaklanır.
İlk Saat: Delilin Sabitlenmesi
Başvurudan önce yapılması gereken tek şey delili kaybetmemektir. İçeriğin bulunduğu tam bağlantı adresi, hesap kimliği, yayın tarihi ve görüntüleme sayısı ekran görüntüsüyle birlikte kaydedilmelidir. Yalnızca ekran görüntüsü çoğu zaman yetersiz kalır; içeriğin kendisinin indirilmesi, dosya adının ve boyutunun not edilmesi, mümkünse tespit için resmî bir tutanak düzenlettirilmesi ispat gücünü belirgin biçimde artırır. Platforma başvurulduğunda içerik kaldırılacağı için, kaldırılmadan önce alınmayan kayıt sonradan telafi edilemez.
Başvuru Kanallarının Doğru Sıralanması
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden içerik bildirimi yapılır ve başvuru numarası saklanır.
- İçeriğin kişisel veri boyutu varsa veri sorumlusuna yöneltilecek talep ayrıca yazılı olarak iletilir.
- Erişimin engellenmesi yolu için başvuru, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki usule göre hazırlanır.
- Suç oluşturan yön varsa şikâyet dilekçesi delil listesiyle birlikte yetkili birime sunulur.
- Her kanalın yanıt tarihi tek bir takvimde izlenir ve yanıtsız kalan başvurular yenilenir.
Usule Aykırı İşlem Nedeniyle Kaybedilen Dosyalar
- Başvurunun içerik sağlayıcı yerine yalnızca yer sağlayıcıya, ya da tersine yöneltilmesi
- Talebin hangi bağlantı adresine ilişkin olduğunun tek tek gösterilmemesi
- Kaldırma sonrası içeriğin yeniden yayınlandığı adreslerin ayrı başvuruya konu edilmemesi
- Platform yanıtının kaydedilmemesi ve yanıt süresinin belgelenememesi
- Delilin hukuka aykırı yolla elde edilmesi ve bu nedenle ispat değerinin tartışmalı hâle gelmesi
İçeriğin Sahteliğini Gösterecek Teknik Hazırlık
Deepfake dosyalarında en kritik tartışma, içeriğin gerçek olmadığının ortaya konulmasıdır. Bu nedenle karşılaştırma için mağdurun gerçek ses ve görüntü örnekleri, olay tarihinde bulunduğu yeri gösteren kayıtlar ve içeriğin ilk yayımlandığı hesabın geçmişi bir arada sunulmalıdır. Teknik inceleme talebinin başvuru metninde açıkça yer alması, dosyanın yalnızca beyan düzeyinde kalmasını önler. İçeriğin üretiminde kullanılan araç veya yayın hesabının konumuna ilişkin veriler ancak platformdan usulüne uygun talep edildiğinde elde edilebilir.
Yayılmanın İzlenmesi ve Tekrar Başvuru Planı
Tek bir kaldırma kararı çoğu zaman sorunu bitirmez. İçerik farklı hesaplarda, kırpılmış veya yeniden adlandırılmış hâlde tekrar ortaya çıkabilir. Bu nedenle ilk başvurudan sonra düzenli aralıklarla arama yapılması, yeni adreslerin listeye eklenmesi ve aynı dosya numarası altında ek taleplerle ilerlenmesi gerekir. Yayılmanın kapsamı, ileride talep edilebilecek tazminatın da temelini oluşturur.
Her olayın teknik altyapısı ve yayılma biçimi farklıdır; buradaki genel çerçeve somut dosyanızın yerine geçmez. Delil kaybı yaşamamak için ilk adımdan önce hukuki destek almanız yararınıza olacaktır.