Bir hesabın ele geçirilmesi, verinin sızdırılması veya içeriğin izinsiz yayılması hâlinde kaybedilen ilk şey çoğunlukla delil değil zamandır. Bu rehber, TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde platform başvurusu aşamasını, usule aykırı işlemden doğan hak kaybını azaltacak bir kontrol listesiyle ele alıyor.
İlk Saatlerde Yapılan ve Yapılmayan İşler
Platformlar kullanıcı bildirimlerinde kendi iç prosedürlerini işletir ve bağlantı kayıtlarını sınırlı bir süre saklar. Bu nedenle ihlalin fark edildiği ilk saatlerdeki işlem sırası belirleyicidir: hesabın oturum geçmişi ve bağlı cihaz listesi kaydedilir, ihlale ilişkin görüntüler tarih ve saat görünecek biçimde alınır, şifre değişimi yapılmadan önce mevcut durumun görüntüsü saklanır. Şifreyi değiştirmek güvenlik açısından doğru olsa da, öncesinde kayıt alınmazsa saldırının izini gösteren ekranlar bir daha geri getirilemez.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
- İhlalin türü: yetkisiz erişim mi, verinin ifşası mı, içeriğin izinsiz yayımı mı.
- Muhatap: veri sorumlusu şirket, barındırma sağlayıcı ve platform ayrı ayrı belirlenir.
- 5651 kapsamındaki içerik kaldırma yolu ile KVKK kapsamındaki veri talebi ayrı süreçlerdir.
- Suç oluşturabilecek bir fiil varsa savcılığa şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.
- Yurt dışı merkezli platformlarda temsilcilik ve bildirim adresi baştan tespit edilir.
Usule Aykırı İşlem: Delilin Kendisini Sakatlamak
En sık yapılan hata, delilin hukuka aykırı yolla elde edilmesidir. Karşı tarafın hesabına izinsiz erişerek görüntü almak, üçüncü kişilerin yazışmalarını rızası dışında kaydetmek ya da başkasının cihazından veri kopyalamak, iddiayı desteklemek bir yana yeni bir isnat doğurabilir. Aynı şekilde dijital kaydın kaynağının gösterilmemesi, dosyanın hangi cihazdan hangi tarihte alındığının belirtilmemesi ispat değerini belirgin biçimde zayıflatır.
Platform Yanıt Vermezse İkinci Yol
Başvurunun sonuçsuz kalması sürecin bittiği anlamına gelmez; aksine ikinci aşama için gerekçe üretir. Başvuru tarihi, verilen referans numarası ve alınan otomatik yanıt saklandığında, hem KVKK kapsamındaki şikâyet hem de 5651 çerçevesindeki hâkimlik yolu bakımından başvurunun sonuçsuz kaldığı olgusu belgelenmiş olur. Bu belgeleme yapılmadığında ikinci aşamada süreç baştan kurulmak zorunda kalır ve aradan geçen zamanda kayıtlar silinebilir.
Kısa Değerlendirme
Bilişim uyuşmazlıklarında teknik ayrıntı ile hukuki nitelendirme iç içedir; burada anlatılanlar genel bir çerçeve sunar. Somut olayda hangi yolun önce işletileceği ihlalin türüne ve muhatabın konumuna göre değişeceğinden, adım atmadan önce hukuki destek alınması önerilir.