Oltalama yoluyla hesabı ele geçirilen veya parası aktarılan mağdurlar için ilk saatlerde atılan adımlar, sonraki yılların sonucunu belirler. Bu rehber, phishing olaylarında platform ve ödeme kuruluşu başvurularının hangi sırayla ve hangi içerikle yapılması gerektiğine odaklanır; amaç, sonradan düzeltilemeyen usul hatalarını baştan elemektir.
İlk Saatlerin Sıralaması
- Ödeme kuruluşuna veya bankaya yetkisiz işlem bildirimi yapılır ve bildirim tarihi ile saati kayıt altına alınır.
- Hesabın ele geçirildiği platformda oturum sonlandırma, şifre yenileme ve iki adımlı doğrulama etkinleştirilir.
- Sahte site adresi, gönderen numara ve mesaj metni ekran görüntüsüyle birlikte saklanır; bağlantıya tekrar tıklanmaz.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur; dilekçeye platform ve banka başvurularının kayıt numaraları eklenir.
Platform Başvurusunun İçeriği
Platform içi şikâyet formları çoğunlukla serbest metin alanı sunar ve mağdurlar burada olayı anlatmakla yetinir. Oysa başvurunun sonraki adli süreçte delil değeri taşıyabilmesi için tarih, saat, işlem numarası, hedef hesap bilgisi ve ele geçirilen içeriğin türü ayrı ayrı yazılmalıdır. Yanıt gelmediğinde başvurunun yenilenmesi, ilk başvuru numarasına atıfla yapılmalıdır; yeni bir dosya açtırmak zaman çizelgesini bozar.
Yayımlanan kişisel içerik söz konusuysa 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu yol, platformun yanıt vermemesi halinde beklemek yerine paralel yürütülür. Ele geçirilen verilerin işlenmesi bakımından KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru da ayrı bir hattır ve platform şikâyetinin yerini tutmaz.
Ceza Boyutunda Nitelendirme
Oltalama fiilleri, TCK içinde bilişim sistemine girme, sistemi engelleme, verileri bozma ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasına ilişkin hükümlerle; parasal kayıp doğduğunda ise bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılıkla ilişkilendirilir. Şikâyet dilekçesinde fiilin hukuki nitelendirmesini tek bir maddeye kilitlemek yerine, olayın maddi akışını ayrıntılı anlatmak daha güvenlidir; nitelendirme soruşturmanın görevidir.
Usule Aykırı İşlem Riskini Doğuran Hatalar
- Cihazın fabrika ayarlarına döndürülmesi veya mesajların silinmesi; dijital iz kaybolur
- Para transferinin yapıldığı hesaba ilişkin bloke talebinin hiç iletilmemesi
- Şikâyetin yalnızca platforma yapılıp adli mercie hiç taşınmaması
- Ekran görüntülerinin tarih ve saat bilgisi görünmeyecek şekilde kırpılması
- Aynı olay için birbiriyle çelişen içerikte birden fazla dilekçe verilmesi
Delilin Sürekliliği
Dijital delilde belirleyici olan, delilin nasıl elde edildiği ve sonrasında değiştirilmediğinin gösterilebilmesidir. Bu nedenle ekran görüntüsü almak yerine mümkün olduğunca platformdan veri indirme veya işlem dökümü talep etme yolu tercih edilmeli, dosyalar özgün adlarıyla ayrı bir klasörde muhafaza edilmelidir.
Her oltalama vakası farklı bir teknik akışa sahiptir ve başvuru sırası buna göre değişebilir. Kayıp büyükse ve transferler sürüyorsa, gecikmenin geri dönüşü olmadığından hukuki desteği ilk gün almanız önerilir.