Bir veri ihlalinin ardından atılacak adımlar üç ayrı hatta birden yürür: idari şikâyet, ceza soruşturması ve tazminat talebi. Bu hatların birbirini beslemesi gerekir; birinde yapılan usul hatası diğerinde delil kaybına dönüşür. Aşağıdaki rehber tazminat perspektifiyle risk azaltmaya odaklanır.
İlk 48 Saatte Yapılacak Delil Sabitleme
- İhlale ilişkin ekran görüntüleri ve sistem kayıtlarının tarih-saat bilgisiyle birlikte alınması
- Yayın veya paylaşım söz konusuysa içeriğin bulunduğu adresin noter veya elektronik tespit yoluyla kayda geçirilmesi
- Erişim kayıtlarının, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler çerçevesinde ilgili sağlayıcıdan istenmesi için başvuru yapılması
- Veri sorumlusundan yazılı bilgi talebinde bulunularak ihlalin kapsamının belgelendirilmesi
Dijital delilde en kırılgan nokta, kaydın sonradan değiştirilmediğinin gösterilmesidir. Bu nedenle kopyalama yöntemi ve zaman damgası, içeriğin kendisi kadar önemlidir.
Ceza ve İdari Hattın Tazminata Katkısı
Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya ele geçirilmesi TCK'nın 243-245. maddeleri kapsamında değerlendirilebilir. Soruşturma dosyasında elde edilen teknik tespitler, tazminat davasının en güçlü dayanağı olabilir. KVKK kapsamında Kurula yapılan şikâyet ise veri sorumlusunun yükümlülük ihlaline dair idari bir tespit sağlar. Bu iki hattan gelen belgeler, tazminat dosyasına usulüne uygun biçimde celbedilmelidir; taraflarca sunulan derlemeler yerine resmi örneklerin istenmesi tercih edilir.
Zararın Somutlaştırılması
- Maddi zarar: kimlik kötüye kullanımı nedeniyle doğan borçlar, hesap hareketleri, iptal ve yenileme masrafları belgelerle gösterilir.
- Manevi zarar: ihlalin niteliği, yayılma alanı ve kişinin sosyal çevresindeki etkisi anlatılır; sağlık başvurusu varsa eklenir.
- Talep sonucu kalem kalem yazılır; toplu ve belirsiz taleplerden kaçınılır.
Usule Aykırı İşlem Riskini Azaltan Kontrol Listesi
- Veri sorumlusu ile veri işleyen ayrıştırıldı mı; husumet doğru tüzel kişiye mi yöneltildi?
- Veri sorumlusuna önceden başvuru yapılmasına ilişkin usul izlendi mi?
- İhlalin öğrenilme tarihi belgelendi mi ve zamanaşımı bu tarihe göre mi hesaplandı?
- Yurt dışında yerleşik bir hizmet sağlayıcı varsa temsilci ve tebligat yolu araştırıldı mı?
- İçeriğin kaldırılmasına yönelik talep, tazminat talebinden ayrı ve süreli bir hat olarak takip ediliyor mu?
Reddedilme İhtimaline Karşı Hazırlık
Tazminat taleplerinde en sık karşılaşılan ret gerekçesi, ihlal ile zarar arasındaki nedensellik bağının kurulamamasıdır. Bu nedenle daha dosya kurulurken, hangi verinin nasıl sızdığı ve bunun hangi somut sonucu doğurduğu adım adım anlatılmalı; teknik rapor ihtiyacı baştan planlanmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeve sunar. İhlalin teknik niteliği ve etkilenen veri kategorisi sonucu belirgin biçimde değiştirdiğinden, süreç başlatılmadan önce profesyonel bir değerlendirme almak gerekir.