İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle zarar gören kişinin önünde birbirinden ayrı iki yol vardır: içeriğin yayından kaldırılması ya da erişimin engellenmesi ile uğranılan zararın tazmini. Bu iki yol farklı mercilerde, farklı hızlarda ve farklı ispat gereksinimleriyle yürür. Sıralamanın bozulması hem içeriğin kaybolmasına hem de tazminat dosyasının zayıflamasına yol açar.
Önce Delil: İçerik Kaybolmadan
Erişim engellendiğinde içerik çoğu zaman ulaşılamaz hale gelir; bu da paradoksal biçimde tazminat davasında ispatı zorlaştırır. Bu nedenle ilk adım, içeriğin tam adresi, yayın tarihi, görüntülenme verisi ve ekran görüntüsü ile birlikte kayıt altına alınmasıdır. Noter aracılığıyla tespit veya mahkemeden delil tespiti talebi, sonradan telafisi olmayan bu aşamada değerlidir.
Ayrı Yollar, Ayrı Merciler
5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik çıkarma ve erişimin engellenmesi talebi, kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hakimliğine yöneltilir ve hızlı sonuç vermesi öngörülmüş bir usule tabidir. Buna karşılık maddi ve manevi tazminat talebi hukuk mahkemesinde, HMK usulüne göre görülür. İçeriğin aynı zamanda TCK 243 ila 245 arasında düzenlenen bilişim suçları kapsamında bir eylemden kaynaklanması halinde ise savcılığa suç duyurusu üçüncü ve bağımsız bir yol açar. Bu yollardan birine başvurmak diğerinin süresini kendiliğinden durdurmaz.
Muhatabı Doğru Belirlemek
- İçeriği üreten kişi ile yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcının rolleri ayrıştırıldı mı
- Talep, tüm siteye mi yoksa yalnızca ihlal oluşturan adrese mi yönelik
- Kişisel veri boyutu varsa KVKK yolunun ayrıca işletilmesi gerekip gerekmediği değerlendirildi mi
- Yurt dışı kaynaklı yayınlarda tebligat ve icra edilebilirlik sorunu hesaba katıldı mı
Zararın Somutlaşması
Tazminat dosyasında en zayıf halka, zararın rakamlaştırılmamasıdır. Ticari itibar kaybı iddiasında ciro verisi, iptal edilen sözleşmeler ve müşteri yazışmaları; kişisel ihlallerde ise yayılma alanı, içeriğin yayında kaldığı süre ve doğurduğu sonuçlar belgelendirilmelidir. Ölçüsüz bir talep, kısmen kabul halinde yargılama gideri yükünü ağırlaştırır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği ve yayının kaynağı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, delilleriniz kaybolmadan bir hukukçuya danışmanız önem taşır.