Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi genellikle iki ayrı sorunu aynı anda doğurur: hesabın geri alınması ve o hesaptan yayımlanan içeriğin kaldırılması. Bu iki iş farklı yollarla yürür ve biri için atılan adım diğerini zayıflatabilir. TCK'nın bilişim sistemine hukuka aykırı erişime ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kaldırma yolları ve KVKK kaynaklı talepler bu dosyalarda birlikte gündeme gelir.
Hesabı Geri Almadan Önce Kayıt Almak
İlk refleks çoğu zaman şifreyi değiştirip oturumları kapatmak olur; ancak bu işlem, ihlali gösteren izleri de silebilir. Bu nedenle mümkün olduğunca önce kayıt alınmalıdır.
- Yetkisiz erişim bildirim e-postaları ve giriş uyarıları silinmeden arşivlenir.
- Oturum geçmişi, bağlanılan cihaz ve konum bilgileri ekran görüntüsüyle kaydedilir.
- Hesaptan yapılan paylaşımların adresleri ve zamanları listelenir.
- Ele geçirmeden hemen önce gelen şüpheli bağlantı veya mesajlar saklanır.
Suç Duyurusu ile Kaldırma Talebini Ayırmak
Hesabın ele geçirilmesi ayrı bir fiil, o hesaptan paylaşılan içeriğin üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmesi ayrı bir sonuçtur. Suç duyurusu, erişimi sağlayan kişiye yöneliktir ve failin belirlenmesini hedefler. İçeriğin kaldırılması ise ihlalin sürmesini durdurmaya yöneliktir ve daha hızlı işleyen bir yolu izler. İki talep tek dilekçede karıştırıldığında, hangisinin öncelikle değerlendirileceği belirsizleşir. Bu nedenle her iki yol da kullanılacaksa iki ayrı metin hazırlanmalıdır.
Platform Bildirimleri ve Zaman Damgası
- Platformun kendi bildirim kanalı kullanılarak hesabın ele geçirildiği bildirilir; bildirim numarası saklanır.
- Bildirim tarihi, sonraki hukuki taleplerde ihlalin bilindiği an olarak kullanılır.
- Kaldırılmayan içerikler için ayrı bir liste tutulur ve yeniden bildirim yapılır.
- İçerik başka hesaplarca çoğaltıldıysa türev paylaşımlar ayrıca kaydedilir.
Sonrasında Doğabilecek Sorumluluk Soruları
Ele geçirilen hesaptan mesaj alan kişiler zarara uğramış olabilir; bu durumda hesap sahibine yönelen talepler gündeme gelebilir. Böyle bir ihtimalde hesabın ne zaman ele geçirildiğini ve sahibinin kontrolünü ne zaman kaybettiğini gösteren kayıtlar belirleyici olur. Aynı şekilde hesap üzerinden kişisel veri paylaşıldıysa, verisi paylaşılan kişilere karşı doğabilecek yükümlülükler de değerlendirilmelidir. Bu nedenle olay kronolojisinin baştan yazılı hâle getirilmesi sonraki her aşamayı kolaylaştırır.
Hatırlatma
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; platformun türü, paylaşılan içeriğin niteliği ve zararın kapsamı izlenecek yolu değiştirir. Dijital ortamda kayıtlar hızla kaybolduğundan, ele geçirmeyi fark ettiğiniz anda hem teknik hem hukuki destek almanız önerilir.