İnternet üzerinden yapılan bir saldırıda mağdurun iki ayrı hedefi olur: içeriğin yayılmasını durdurmak ve failin tespitini sağlamak. Bu iki hedef farklı mercilere, farklı usullere ve farklı zaman baskısına tabidir. Erişim engeli talebini suç duyurusuyla aynı dilekçede eritmek, en sık karşılaşılan usul hatalarından biridir.
İki yolun ayrımı
5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin yayından çıkarılması talepleri, kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanır ve sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Suç duyurusu ise TCK 243-245 arasında düzenlenen bilişim alanındaki suçlar ile duruma göre diğer suç tipleri bakımından Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK yolu üçüncü bir kanal olarak ayrıca değerlendirilir. Bu üç kanal birbirini dışlamaz; ancak talep metinleri karıştırıldığında her biri kendi usulünden eksik kalır.
Zamanla yarışan delil: trafik kayıtları
Bilişim dosyalarında en değerli delil çoğu zaman kaybolmaya en yatkın olanıdır. Sunucu ve erişim kayıtları belirli süreler boyunca saklanır; başvuru geciktikçe failin tespiti için gereken bağlantı verisi silinebilir. Bu nedenle içeriğin kaldırılmasını beklemeden delil tespiti yapılmalıdır.
Delil kaydında asgari standart
- Tam URL adresi; yalnızca ekran görüntüsü değil, bağlantının kendisi
- Görüntünün alındığı tarih ve saat bilgisinin doğrulanabilir biçimde saklanması
- Hesap adı, profil kimliği ve varsa paylaşım numarası
- İçeriğin yayılma zinciri, yani alıntılayan ve paylaşan hesaplar
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit veya bilirkişi eliyle imaj alınması
Suç duyurusu dilekçesinde nelere dikkat edilir?
- Fiilin hangi suç tipine karşılık geldiği iddiasının açıkça yazılması
- Şikâyete bağlı suçlarda öğrenme tarihinin net biçimde belirtilmesi
- Talep edilen soruşturma işlemlerinin tek tek sayılması, örneğin abonelik ve IP sorgusu
- Delillerin dilekçe ekinde numaralandırılmış listeyle sunulması
- Mağdurun uğradığı zararın ileride açılacak tazminat talebine hazırlık niteliğinde kaydedilmesi
Ret veya gecikme hâlinde ikinci hat
Erişim engeli talebinin reddi veya kapsamının dar tutulması hâlinde itiraz yolu vardır; benzer şekilde soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanması durumunda da hâkimliğe itiraz edilebilir. Her iki itiraz da kısa sürelere tabi olduğundan, kararın tebliğ tarihini gösteren belge ilk günden dosyaya konulmalıdır.
Not
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin niteliği, platformun konumu ve fiilin işleniş biçimi izlenecek yolu değiştirebilir; başvuru öncesinde hukuki görüş alınması yerinde olur.