Oltalama yöntemiyle işlenen saldırılarda kaybedilen para kadar önemli olan bir başka şey vardır: ilk saatlerde toplanmayan dijital delil. TCK 243-245, 5651 sayılı kanun ve KVKK ekseninde yürüyen bu dosyalarda sonuç çoğu zaman iddianın gücünden değil, başvurunun zamanından ve biçiminden etkilenir. Aşağıdaki liste, usule aykırı işlem nedeniyle doğabilecek kayıpları azaltmaya yöneliktir.
İlk saatler: kaybolmadan sabitlenecek kayıtlar
Phishing bağlantıları genellikle kısa ömürlüdür; barındırıldığı alan adı birkaç gün içinde kapanır. Bu nedenle sahte sayfanın ekran görüntüsü, tam adresi, yönlendirme zinciri ve varsa kaynak kodu ilk anda kayıt altına alınmalıdır. Aynı şekilde SMS ya da e-postanın başlık bilgileri, gönderen numara veya adres, mesajın alındığı saat ve varsa ekli dosya değiştirilmeden saklanmalıdır. Mesajı silmek ya da cihazı sıfırlamak, sonradan telafisi olmayan bir delil kaybıdır.
Paralel yürütülecek başvurular
- Bankaya derhal bildirim yapılarak işlemin iadesi ve hesabın korunması talep edilir.
- Cumhuriyet başsavcılığına yazılı suç duyurusunda bulunulur.
- Hesabın ele geçirildiği platforma erişim güvenliği bildirimi yapılır.
- Kişisel verilerin sızdırıldığı bir kurum varsa ilgili veri sorumlusuna başvurulur.
- Sahte içerik yayında ise erişimin engellenmesi yoluna başvurulması değerlendirilir.
Suç duyurusu dilekçesinde nitelendirme sorunu
Oltalama fiili tek bir suç tipine sıkışmaz; olayın akışına göre bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya bozma, banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması ile nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir. Dilekçede yapılması gereken, hukuki nitelendirmeyi zorlamak değil; olayı saat saat, hangi mesajın ne zaman geldiği ve hangi bilginin nasıl paylaşıldığı düzeyinde anlatmaktır. Nitelendirmeyi soruşturma makamı yapacaktır; eksik anlatılan olay örgüsü ise geri döndürülmesi zor bir kayıptır.
Talep edilmesi yararlı olan araştırma noktaları
- Paranın aktarıldığı hesapların kime ait olduğu ve hareket dökümü
- Alan adı kayıt bilgileri ile sunucu barındırma kayıtları
- Ele geçirilen hesaba yapılan erişimlerin bağlantı kayıtları
- Aracı kullanılan ödeme kuruluşlarındaki işlem kayıtları
- Aynı yöntemle yapılmış başka şikâyetlerin bulunup bulunmadığı
Son not
Bu dosyalarda gecikme, çoğu zaman failin belirlenememesinden çok kayıtların saklama sürelerinin dolmasına yol açar. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; olayın teknik akışı ve kullanılan kanal farklılık gösterdiğinden, başvuru öncesinde hukuki destek almanız önemlidir.