Sahte bağlantı, taklit giriş ekranı veya kimlik doğrulama kodu talebiyle yürütülen phishing saldırılarında ilk saatler belirleyicidir. Ancak mağdurların büyük kısmı, başvuruyu hangi mercie yapacağını bilmediği için delil ve para akışını aynı anda kaybeder. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde yapılması gerekenleri sıralayalım.
İlk Saatlerde Yapılacak İşlemler
- Hesap erişimi kesilmişse ilgili kuruma bildirim yapılarak işlem durdurma talebi iletilir.
- Sahte sayfa, gönderen adresi ve mesaj başlıkları tarih damgalı biçimde kayıt altına alınır.
- Cihaz üzerindeki uygulama kayıtları silinmez; kanıt bütünlüğü için cihaz mümkünse aynı hâliyle korunur.
- Bankacılık işlemi gerçekleşmişse işlem referans numaraları ve alıcı hesap bilgileri toplanır.
Suç Duyurusu Nereye Yapılır
Şikâyet, mağdurun bulunduğu yer cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir. Bilişim suçlarında fiilin işlendiği yerin belirsizliği sıkça sorun yaratır; bu nedenle dilekçede olayın gerçekleştiği tarih, kullanılan iletişim kanalı ve sonucun doğduğu yer açıkça gösterilmelidir. Soruşturma sırasında IP kayıtlarının temini, hesap sahibi bilgileri ve para akışının izlenmesi için savcılıktan talep edilmesi gereken işlemler dilekçede tek tek istenmelidir; genel ifadelerle yapılan şikâyetlerde bu adımlar atlanabilir.
İçeriğin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
Kişilik haklarını ihlal eden ya da sahte kimlikle oluşturulmuş içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurularak içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir. Talep, ihlale konu bağlantı adresleri tek tek gösterilerek yapılmalıdır; genel nitelikte ve adres göstermeyen talepler sonuçsuz kalır. Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden yapılan başvuru ise hızlı sonuç verebilir ancak hukuki sürecin yerine geçmez; platform yanıtları da delil olarak saklanmalıdır.
Kişisel Veri Boyutu
Phishing çoğu zaman aynı anda bir veri ihlalidir. Verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği tespit edilirse, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu ayrıca işletilebilir. KVKK kapsamındaki bu yol, ceza soruşturmasından bağımsız yürür ve idari boyutta sonuç doğurur.
Usule Aykırı İşlemin Bedeli
- Ekran görüntülerinin kaynak bilgisi olmadan alınması ve delil değerinin tartışmalı hâle gelmesi
- Bağlantı adreslerinin dilekçede gösterilmemesi nedeniyle erişim engeli talebinin karşılıksız kalması
- Şikâyetin geç yapılması sonucu trafik kayıtlarının saklama süresinin dolması
- Aynı olayın ceza, tüketici ve veri koruma boyutlarının birbirine karıştırılması
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın teknik ayrıntısı ve zaman çizelgesi hangi yolun öncelikli olduğunu değiştirebileceğinden, başvuru dilekçesi hazırlanırken hukuki destek alınması yararlı olur.