Bir veri ihlali olayı çoğu zaman aynı anda üç ayrı hattı harekete geçirir: TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarına ilişkin ceza soruşturması, 5651 sayılı Kanuna dayanan içerik ve erişim tedbirleri ve KVKK kapsamındaki idari süreç. Bu üç hattın mercileri, süreleri ve delil standartları farklıdır. Aşağıda delil zinciri ekseninde merci ve yetki analizi yapılmakta, usule aykırı işlem riski vurgulanmaktadır.
Üç Hattın Ayrıştırılması
- Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya ele geçirilmesi iddiası Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusunun konusudur.
- Yayımlanan veriye erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talebi sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
- Veri sorumlusunun yükümlülük ihlali, KVKK kapsamında Kurula yapılacak şikâyetin konusudur.
Erişim Tedbirinde Hız Kritiktir
Kişilik haklarının ihlali gerekçesiyle yapılan başvurularda hâkimliğin yirmi dört saat içinde karar vermesi öngörülmüştür. Bu hız avantajının kullanılabilmesi için başvuruya, ihlale konu içeriğin adresi ve ihlalin nasıl gerçekleştiği açık biçimde eklenmelidir. Adres bilgisi belirsiz veya kapsamı aşırı geniş talepler reddedilmeye açıktır.
Delil Zincirinin Kurulması
Dijital delilin ispat gücü, elde ediliş biçimine sıkı biçimde bağlıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içeriğin bulunduğu adres, tarih ve saat bilgisiyle birlikte, mümkünse noter veya mahkeme kanalıyla tespit ettirilmelidir. Cihaz ve sunucular üzerinde ceza muhakemesi kurallarına göre yapılacak işlemlerde imaj alınması, bütünlük değerinin kayıt altına alınması ve bir kopyanın ilgiliye verilmesi, sonradan yapılacak itirazları büyük ölçüde karşılar. Zincirdeki kopukluk, delilin hükme esas alınamaması sonucunu doğurabilir.
İdari Hat ve Yargı Yolu
Veri ihlali bildirimi yükümlülüğünün süresinde yerine getirilip getirilmediği, KVKK sürecinin ilk incelendiği başlıklardan biridir. Kurulun verdiği kararlara karşı başvurulacak yargı yolu ile idari yaptırım kararlarına karşı izlenecek yol birbirinden farklı olabildiğinden, tebliğ evrakındaki başvuru yolu bilgilendirmesi ve yürürlükteki düzenleme mutlaka teyit edilmelidir.
İlk Kırk Sekiz Saatte Yapılacaklar
- İhlale konu içerik ve adres bilgisi kayıt altına alınır.
- Log kayıtlarının silinmemesi için ilgili kuruma yazılı bildirim yapılır.
- Erişimin engellenmesi talebi ile suç duyurusu eşzamanlı hazırlanır.
- Veri sorumlusuna yöneltilecek başvurunun tarihi ayrıca kayda geçirilir.
Bu açıklamalar genel çerçeve sunar; olayın teknik yapısı, kullanılan sistemler ve ihlalin kapsamı izlenecek yolu değiştirebilir. Delil kaybı riski nedeniyle ilk günlerde hukuki destek alınmasında yarar vardır.