Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun tepki verme süresini kısaltan bir tehdit biçimidir. İçerik dakikalar içinde çoğalırken, hukuki karşılığın üretilmesi için önce doğru merci seçilmeli ve delil zinciri bozulmadan kurulmalıdır. TCK, 5651 ve KVKK ekseninde ilerleyen bu süreçte yapılan usul hatası, içeriğin sahteliği teknik olarak ortaya konsa bile dosyayı zayıflatır.
Üç Yol Aynı Anda İşler
Deepfake içeriğe karşı tek bir başvuru yeterli olmaz. Birincisi, içeriğin niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına yapılan suç duyurusudur. İkincisi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğinden istenen erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarma kararıdır; bu yol hızlı sonuç verdiği için genellikle ilk adımdır. Üçüncüsü, kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki başvuru ve şikâyet yoludur. Bu üç yolun birbirinin alternatifi sanılması, en sık yapılan hatadır; biri diğerinin sonucunu beklemek zaman kaybettirir.
İnternet Ortamında Yer Bakımından Yetki
İçeriğin sunucusu yurt dışında olsa dahi, mağdurun bulunduğu yerde başvuru yapılabilmesi uygulamanın yerleşik ihtiyacıdır. Erişimin engellenmesi taleplerinde başvurunun hangi hâkimliğe yapılacağı, mağdurun yerleşim yeri esas alınarak belirlenir. Ceza soruşturmasında ise suçun işlendiği yer kavramı, içeriğin yüklendiği, yayıldığı ve sonucun doğduğu yerler arasında tartışmaya açıktır. Bu belirsizlik nedeniyle şikâyet dilekçesinde mağduriyetin nerede doğduğu somut biçimde anlatılmalıdır.
Delilin Elde Ediliş Biçimi Sonucu Değiştirir
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içerik silindiğinde ispat gücü tartışılır hâle gelir. Bunun yerine dosyanın kendisi orijinal biçimiyle indirilmeli, karma değeri alınmalı, yayın adresi ve tarih bilgisiyle birlikte kaydedilmelidir. Noter aracılığıyla yapılan tespit ya da bilirkişi eşliğindeki inceleme, zincirin kopmadığını göstermek bakımından güçlü bir dayanak sağlar. Delilin hukuka aykırı biçimde elde edilmesi, örneğin başkasının hesabına izinsiz erişilerek toplanması hâlinde ise mağdur konumundaki kişi kendisi soruşturma riskiyle karşılaşabilir. Hesabın ele geçirilmesi boyutu varsa TCK 243-245 arasında düzenlenen bilişim suçları da ayrıca gündeme gelir.
Zamanla Yarışan Kayıtlar
Platformlar içeriği kaldırdığında yalnızca görüntü değil, yükleyen hesaba ilişkin bağlantı kayıtları da erişilemez hâle gelebilir. Trafik bilgisi ve log kayıtları belirli süreler boyunca saklandığından, savcılıktan bu kayıtların istenmesi talebi şikâyet dilekçesinde açıkça yer almalıdır. Gecikme hâlinde failin kimliğine ulaşmak teknik olarak imkânsızlaşır.
Usul Kaybını Önleyen Adımlar
- İçerik silinmeden önce orijinal dosya ve adres kaydı alınır.
- Erişim engelleme başvurusu ile suç duyurusu eşzamanlı yapılır.
- Bağlantı kayıtlarının temini talebi dilekçeye yazılır.
- Kişisel veri boyutu için ayrı başvuru yolu işletilir.
- İçeriğin yayıldığı tüm adresler tek listede toplanır.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin türü, yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebilir; hızlı hareket edilmesi gereken bu tür dosyalarda profesyonel destekle ilerlemek sonucu belirgin biçimde etkiler.