Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü veya ses kayıtlarında zamanla yarışılır. İçerik kısa sürede çoğalır, kaynak hesaplar kapanır ve delil ortadan kalkar. Bu nedenle deepfake mağduriyetinde tek bir başvuru yetmez; kaldırma, delil koruma ve ceza soruşturması aynı anda yürütülür. Aşağıda bu üç hattın mercileri ve süre baskısı ele alınıyor.
Önce delil, sonra kaldırma
İçeriğin kaldırılması gerekli ama tek başına yeterli değildir; kaldırma ile birlikte delil de kaybolur. Bu yüzden ilk adım kaydın alınmasıdır:
- İçeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi ve paylaşan hesap bilgisini tam olarak kaydedin.
- Ekran görüntüsü yerine mümkünse ekran kaydı alın; yorum ve etkileşim sayılarını da görüntüleyin.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırmayı ya da mahkemeden delil tespiti istemeyi değerlendirin.
- Dosyanın orijinal hâlini üstverisiyle birlikte saklayın; yeniden kaydetmek üstveriyi bozabilir.
5651 kapsamında erişimin engellenmesi
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içerik veya yer sağlayıcıya başvurabilir; sonuç alınamazsa sulh ceza hâkimliğine talepte bulunulur. Bu yol hızlı işler ve hâkimlik kararının uygulanması Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu üzerinden yürür. Karar, içeriğin tümüne değil çoğu zaman belirli bağlantı adreslerine yönelik verildiğinden, içerik yeniden yayımlandığında başvurunun tekrarlanması gerekebilir.
Ceza boyutu ve şikayet süresi
Deepfake içerik, olayın niteliğine göre TCK kapsamında hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya müstehcenlik gibi farklı suç tiplerini gündeme getirebilir. Bu suçların bir kısmı şikayete bağlıdır ve şikayet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen süre içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; geçtikten sonra ceza yolu kapanırken tazminat yolu ayrı takvimle devam edebilir.
Kişisel veri boyutu
Görüntü ve ses kaydı kişisel veri niteliği taşıdığından, işleyen taraf belirlenebiliyorsa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikayet yolu da açıktır. Bu yol, faili bilinmeyen anonim paylaşımlarda çoğu zaman sonuç vermez; buna karşılık içeriği ticari amaçla kullanan bir platform veya şirket söz konusuysa etkili olabilir.
Paralel yürütmenin planı
- Delil kaydını tamamlayın ve tarihini belgeleyin.
- Platforma bildirimi yapıp yanıtı saklayın.
- Sulh ceza hâkimliğine erişim engelleme talebini iletin.
- Savcılığa şikayette bulunurken IP ve hesap kayıtlarının temini için ayrıca talepte bulunun.
- Manevi tazminat için hukuk yolunu ayrı zaman çizelgesinde takip edin.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin yayıldığı platform ve failin belirlenebilirliği izlenecek yolu değiştireceğinden, ilk saatlerde bir hukukçuyla temas kurmanız kayıpları sınırlar.