Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları yayıldığında iki farklı ihtiyaç aynı anda doğar: içeriğin bir an önce durdurulması ve doğan zararın karşılanması. Bu iki ihtiyaç farklı mercilerde ve farklı takvimlerde ilerler. İkisini tek dilekçede birleştirmeye çalışmak, çoğu zaman her ikisinin de gecikmesiyle sonuçlanır.
İki yol, iki ayrı saat
İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebi 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine yöneltilir ve burada belirleyici olan hızdır. Maddi ve manevi tazminat talebi ise hukuk mahkemesinde, kişilik haklarının ihlali temelinde ilerler. Görüntünün üretim biçimine göre TCK kapsamında ayrıca suç duyurusu gündeme gelebilir. Üç kanalın da aynı olay örgüsünü anlatması, ancak birbirinden bağımsız takvimlerle yürütülmesi gerekir.
Kaldırma başvurusunda hız neden belirleyici
Erişim engelleme kararı sonucu doğurduğunda içerik çoğaltılmış olabilir. Bu nedenle başvuru dilekçesine yalnızca ana bağlantı değil, tespit edilen tüm ayna bağlantılar ve profil adresleri eklenmelidir. Hâkimlik kararının uygulanmasından sonra yeniden yayımlanan içerikler için ek başvuru gerekebilir; ilk başvurunun kapsamı dar tutulduğunda bu döngü uzar.
Tazminat davasında yetkili mahkeme
Kişilik hakkı ihlallerinde davacının kendi yerleşim yeri mahkemesinde dava açabilmesi, mağdur açısından önemli bir kolaylıktır. Buna karşılık davalının yerleşim yeri veya fiilin işlendiği yer de seçenekler arasındadır. Failin kimliği belirsizse, dava açmadan önce delil tespiti ve soruşturma dosyasından kimlik bilgisine ulaşma adımı planlanmalıdır; aksi hâlde husumet yöneltilemeyen bir dava süreyi tüketir.
Delilin ömrü kısadır
- İçerik ekran görüntüsü ve video kaydıyla birlikte, adres bilgisi görünecek şekilde saklanır.
- Yayım tarihi, görüntülenme sayısı ve paylaşan hesaplar not edilir.
- Mümkünse noter veya bilirkişi eliyle tespit yaptırılır.
- Platforma yapılan bildirimlerin çıktısı ve verilen yanıtlar dosyalanır.
- Sahteliği gösteren teknik inceleme talebi baştan gündeme getirilir.
Kişisel veri boyutu ihmal edilmemeli
Görüntü ve ses, KVKK anlamında kişisel veri niteliğindedir. İçeriği yayan ya da barındıran yapı bakımından veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu, tazminat davasından bağımsız bir baskı unsuru oluşturabilir. Bu yolun da kendi kısa süreleri bulunduğu unutulmamalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin yayıldığı platform ve failin belirlenebilirliği stratejiyi değiştireceğinden, olayın hemen başında hukuki destek almanız önerilir.