Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının izinsiz ele geçirilmesi tek bir olay olsa da, hukuken en az üç ayrı yol açar: ceza soruşturması, içeriğin kaldırılması ve maddi-manevi tazminat. TCK 243-245 bilişim sistemine girme ve banka kartlarının kötüye kullanımını, 5651 içeriğe erişimin engellenmesini, KVKK ise verinin hukuka aykırı işlenmesini kendi rejimi içinde ele alır. Bu üç hattın süreleri ve mercileri birbirinden bağımsız işler.
Delilin Kaybolmasından Önceki İlk Saatler
Bilişim uyuşmazlıklarında en büyük risk hak düşürücü süreden önce delilin uçuculuğudur. Oturum kayıtları, IP logları ve bildirim e-postaları platform politikalarına göre sınırlı süre saklanır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinden önce delil tespiti düşünülmelidir.
- Hesaba ilişkin giriş bildirim e-postaları başlık bilgileriyle birlikte saklanır.
- Ekran görüntüleri tarih-saat görünecek şekilde ve kesintisiz alınır.
- Platformun "hesap etkinliği" dökümü indirilerek arşivlenir.
- Cihaz üzerinde silme veya fabrika ayarına dönüş işlemi yapılmaz.
Ceza Yolu: Şikâyet ve Görevli Mahkeme
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim resen soruşturulan bir suç olarak ele alınmakla birlikte, olayla birlikte gündeme gelen hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçlar şikâyete bağlı olabilir. Şikâyete bağlı suçlarda fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen süre kaçırılırsa, ceza yolu kapanır ve elde edilecek delil tazminat davasında kullanılamaz hale gelir. Soruşturma Cumhuriyet başsavcılığınca yürütülür; kovuşturma aşamasında görevli mahkeme suçun ağırlığına göre belirlenir.
Tazminat Talebinin Yeri
Maddi ve manevi tazminat istemi hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Haksız fiile dayalı taleplerde yetki, davalının yerleşim yeri yanında fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer mahkemesini de kapsar. İnternet üzerinden gerçekleşen ihlallerde zararın meydana geldiği yer, mağdurun bulunduğu yer olarak değerlendirilebilir; bu yorum mağdur için önemli bir kolaylıktır.
Ceza Dosyasının Hukuk Davasına Etkisi
- Ceza yargılamasında saptanan maddi olgular hukuk hâkimini büyük ölçüde bağlayabilir.
- Beraat kararının gerekçesi, kusurun bulunmadığı anlamına her zaman gelmez.
- Ceza zamanaşımının uzun olması, tazminat zamanaşımını da etkileyebilir.
- Bekletici mesele yapılması, hukuk dosyasında süre işlemeye devam ederken güvenli bir yöntem sağlar.
Veri İhlali Boyutu
Hesap ele geçirme aynı zamanda bir veri sorumlusunun güvenlik yükümlülüğünü ihlal etmiş olmasından kaynaklanıyorsa, ilgili kişi olarak önce veri sorumlusuna başvurulması, ardından kurumsal denetim yoluna gidilmesi gerekir. Bu idari hat, tazminat davasının yerine geçmez; ancak ihlalin varlığına dair güçlü bir dayanak üretir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar. Olayın teknik seyri ve platform kayıtlarının durumu sonucu doğrudan etkilediğinden, vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.