Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zarar, içerik yayıldıkça katlanır. Bu nedenle deepfake dosyalarında ilk gün, sonraki bütün aşamalardan daha belirleyicidir. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nin bilişim suçlarına ilişkin hükümleri farklı yollar açar; ancak içerik kaldırma yolu ile ceza yolu aynı hızda ilerlemez.
Önce Delil, Sonra Kaldırma
İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur. Bu yüzden sıralama şudur: kayıt altına al, sonra kaldırt. İlk saatlerde yapılması gerekenler:
- İçeriğin tam bağlantı adresi, kullanıcı adı ve yayın tarihi kaydedilir.
- Ekran görüntüsü yerine, mümkünse video ve sayfa kaydı bütünüyle alınır.
- Paylaşan hesapların listesi ve yayılma zinciri çıkarılır.
- Noter tespiti veya elektronik tespit hizmetiyle içerik tarihlendirilir.
- Dosya bütünlüğünü gösteren özet değerler saklanır.
İki Ayrı Hat: Kaldırma ve Soruşturma
Kişilik haklarını ihlal eden içerik için sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talep edilebilir. Bu yol hızlıdır ve zararı sınırlamayı hedefler. Buna paralel olarak, görüntünün üretilme ve yayılma biçimine göre savcılığa suç duyurusunda bulunulur. Ayrıca içerik kişisel veri niteliğindeyse KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu ayrıca değerlendirilebilir. Üç hattın da kendi süresi vardır; birinin başlatılması diğerinin süresini durdurmaz.
Yurt Dışı Platformlarda İzlenecek Yol
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılır ve başvuru numarası saklanır.
- Türkiye temsilcisi bulunuyorsa başvuru ayrıca temsilciye yöneltilir.
- Yanıt süresi dolduğunda idari ve yargısal yola geçilir.
- Arama motorlarında bağlantının kaldırılması ayrıca talep edilir.
- Yeniden yüklenen kopyalar için periyodik tarama takvimi kurulur.
Uzlaştırma Gündeme Gelir mi?
Dosyanın hangi suça dayandırıldığı, uzlaştırma imkânını doğrudan belirler. Şikâyete bağlı bazı suçlarda uzlaştırma usulü işletilirken, bilişim sistemine girme veya verileri hukuka aykırı ele geçirme gibi fiillerde tablo değişir. Uzlaşma değerlendirilirken tek ölçüt tazminat olmamalıdır: içeriğin gerçekten silinip silinmediği, kopyaların kaldırılması ve tekrarı hâlinde uygulanacak sonuçlar metne yazılmadıkça, anlaşma pratik bir koruma sağlamaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği ve yayıldığı mecra izlenecek yolu değiştirdiğinden, ilk gün içinde bir avukatla iletişime geçilmesi zararın sınırlanması açısından önemlidir.