Yapay zekâyla üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, kaldırılsa bile yayılmaya devam edebilir. Bu nedenle deepfake mağduriyetinde tazminat sürecinin ilk adımı dava değil, içeriğin kaybolmadan tespit edilmesidir.
İlk 3 İş: Tespit, Kaldırma, Kayıt Talebi
İçerik yayından kalktığında delil de kaybolur. Bu yüzden erişimin engellenmesi talebi ile delil tespiti eşzamanlı yürütülmelidir. 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu ayrı bir hat olarak işlerken, tazminat talebi TBK anlamında haksız fiile dayanır ve ayrı bir dosyada ilerler.
- Bağlantı adresi, hesap adı ve yayın zamanının ekran kaydıyla belgelenmesi
- Dosyanın özet değeri, meta verisi ve orijinal kopyasının saklanması
- Platforma yapılan bildirimin ve alınan yanıtın arşivlenmesi
- İçeriğin yayıldığı ikincil hesapların listelenmesi
Tazminat Talebini Neye Dayandırmak
Deepfake içerik, kişilik hakkına saldırı niteliği taşıdığı gibi, kaynağındaki verinin ele geçirilme biçimine göre KVKK ve TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine girme fiilleriyle de kesişebilir. Ceza soruşturmasında toplanan bulgular hukuk davasında kullanılabileceğinden, iki sürecin takvimi birlikte yönetilmelidir.
Zarar kalemlerinin ayrıştırılması
Manevi tazminat talebi olayın ağırlığı ve yayılma genişliğiyle temellendirilir. Maddi zarar ise gelir kaybı, sözleşme feshi veya itibar onarımı için yapılan giderler gibi belgelenebilir kalemlerle gösterilir; belgesiz iddia ispat sorunu yaratır.
Sürenin Başlangıcı Neden Tartışmalı?
Haksız fiilde süre, zararın ve failin öğrenilmesine bağlıdır. Deepfake olaylarında fail çoğu zaman anonimdir; failin kimliği soruşturma sonucunda belirlenene kadar geçen süre planlamada dikkate alınmalıdır. İçerik yeniden paylaşıldığında ise ihlalin sürekliliği tartışması gündeme gelir. Bu belirsizlik, beklemek yerine erken adım atmayı gerektirir.
Fail Bilinmiyorsa Dosya Nasıl İlerler?
- Soruşturma başlatılarak trafik bilgisi ve abone kaydı talep edilir.
- Yurt dışı kaynaklı platformlarda bildirim yazışmaları düzenli biçimde dosyaya işlenir.
- Kimlik tespiti gerçekleştiğinde tazminat talebi zaman kaybetmeden yöneltilir.
- Yeniden yayınlar için tekrar eden tespit tutanakları oluşturulur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sahte içerik dosyalarında teknik inceleme sonucu ile hukuki nitelendirme birbirine bağlı olduğundan, elinizdeki kayıtlarla birlikte hukuki destek almanız uygun olur.