İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ediyorsa, hedef iki aşamalıdır: içeriğin hızla erişilemez kılınması ve sorumluluğun tespiti. 5651 sayılı Kanun ile TCK ekseninde bu rehber, platforma yapılan doğrudan başvuru ile hâkimlik kararına dayanan yolun nasıl sıralanacağını ve gecikmenin neden yalnızca süre değil sonuç kaybı doğurduğunu anlatır.
İki Kanal, Farklı Hız ve Farklı Sonuç
Platforma yapılan bildirim genellikle en hızlı yoldur; ancak platformun değerlendirmesi kendi topluluk kurallarına göre yapılır ve hukuki bir tespit oluşturmaz. Sulh ceza hâkimliğinden alınacak karar ise bağlayıcıdır ve içeriğin bulunduğu adres bakımından uygulanır. Doğru kurgu, iki kanalı birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısı olarak kullanmaktır: platform bildirimi zararı durdurmak için, hâkimlik kararı kalıcı sonuç için.
Talebin Kapsamını Doğru Belirlemek
Erişim engeli talebinde en sık yapılan hata, tüm siteye yönelik geniş bir istem sunulmasıdır. Ölçülülük gereği talep, ihlal oluşturan içerikle sınırlı tutulmalı ve URL düzeyinde belirtilmelidir.
- İhlal oluşturan içeriğin tam adresi, tek tek listelenmiş biçimde
- İçeriğin tarihli ekran görüntüsü ve mümkünse tespit tutanağı
- İhlalin hangi kişilik hakkını zedelediğine dair açık anlatım
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adresler varsa bunların ayrı listesi
İçerik Silinmeden Delil Almanın Önemi
Talep sonuçlandığında içerik erişime kapanır; bu, tazminat ve ceza yolları bakımından delilin ortadan kalkması riskini doğurur. Bu nedenle sıralama şu olmalıdır: önce içeriğin tarih ve kaynak bilgisiyle birlikte tespiti, sonra kaldırma talebi. Ekran görüntüsünün tek başına yeterli görülmeyebileceği düşünülerek, mümkün olduğunda noter tespiti veya kayıt altına alınmış bir doğrulama tercih edilmelidir.
Karar Sonrası İtiraz ve Yeniden Yayım
Verilen karara karşı itiraz yolu bulunur ve bu itiraz kısa bir süreye tabidir. Ayrıca uygulamada sık görülen bir durum, aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden yayımlanmasıdır. Bu hâlde önceki karar kendiliğinden yeni adresi kapsamayabilir; yeni adres için ayrı bir başvuru gerekebilir. Dolayısıyla süreç, karar alındığında değil içerik dolaşımdan çıktığında tamamlanmış sayılır.
Ceza ve Tazminat Hatlarının Ayrı Sayacı
Erişim engeli talebi, aynı fiile ilişkin ceza şikâyeti ve manevi tazminat talebinden bağımsızdır ve her birinin süresi ayrı işler. İçeriğin kaldırılmış olması, şikâyet süresini durdurmaz. Bu nedenle kaldırma sağlandığında dosya kapatılmamalı, diğer hatların takvimi ayrıca gözden geçirilmelidir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; içeriğin niteliği ve yayımlandığı platform süreci değiştirdiğinden, başvurudan önce hukuki değerlendirme alınmasında yarar vardır.