Oltalama saldırılarında kaybedilen para kadar önemli bir şey daha vardır: kaybolmadan yakalanması gereken dijital iz. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243 ve devamı maddeleri ile 5651 ve KVKK düzenlemelerinin kesiştiği bu alanda, ilk yirmi dört saatte yapılanlar dosyanın sonraki seyrini belirler.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Bankaya derhal bildirimde bulunulup işlem itirazının kayda geçirilmesi
- Kart ve hesap erişimlerinin durdurulması, oturumların kapatılması
- Şüpheli mesajın silinmemesi ve olduğu gibi saklanması
- Cihazın biçimlendirilmemesi, uygulamaların kaldırılmaması
- Karakol veya savcılığa yazılı başvuru yapılıp kayıt numarasının alınması
Cihazı temizlemek, saldırının izini de temizler. İnceleme yapılacaksa cihaz olduğu hâliyle korunmalıdır.
Hangi Delil Nerede Duruyor
- Sahte mesajın gönderici bilgisi ve başlık verileri
- Yönlendirilen adresin tam hâli ve açılış saati
- Banka işlem dökümünde para hareketinin gittiği hesap bilgileri
- Uygulama ve cihaz oturum kayıtları
- Karşı tarafla yapılan telefon görüşmelerine ilişkin arama kayıtları
Bu verilerin bir kısmı yalnızca hizmet sağlayıcıların elindedir ve sınırlı süre saklanır. Bu nedenle suç duyurusunda hangi kayıtların hangi kurumdan istenmesi gerektiği açıkça yazılmalıdır. Genel bir şikâyet metni, saklama süresi dolduğunda telafisi olmayan boşluk bırakır.
Şikâyet Süresini Gözden Kaçırmayın
Bilişim yoluyla işlenen fiillerin bir kısmı resen soruşturulurken, bazı suçlar şikâyete bağlıdır ve kanunda öngörülen şikâyet süresi içinde başvuru yapılmasını gerektirir. Süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işler. Ayrıca hesapların dondurulması gibi koruma tedbirlerinin etkili olabilmesi, paranın zincirleme aktarılmasından önce harekete geçilmesine bağlıdır; bu da pratikte günlerle ölçülen bir penceredir.
Ekran Görüntüsünü Delil Kalitesine Yükseltmek
Tek başına ekran görüntüsü, sonradan üretildiği iddiasına açıktır. Görüntünün yanında mesajın dışa aktarılmış hâli, e-posta kaynak kodu ve işlem numaralarının bulunduğu banka yazışması sunulmalıdır. Mümkünse görüntüler bir tutanak eşliğinde ve tarih bilgisi görünecek biçimde kaydedilmelidir.
Kişisel Verilerin Sızdığı Durumlar
Saldırı bir kurum kaynaklı veri sızıntısıyla bağlantılıysa, ceza soruşturmasından ayrı olarak veri sorumlusuna başvuru ve kurul şikâyeti yolu da gündeme gelir. Bu iki süreç birbirinden bağımsız işler ve süreleri ayrı takip edilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Saldırının tekniği ve paranın izlediği yol dosyaya göre değiştiğinden, başvuru dilekçenizi bir avukatla birlikte hazırlamanız delil kaybını önleyecektir.