Bir hesabın ele geçirilmesi, şirket sistemine sızılması veya müşteri verisinin sızdırılması durumunda kaybedilen ilk şey çoğu zaman delildir. Log kayıtları döner, oturum bilgileri silinir, ekran görüntüleri zaman damgası taşımaz. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK aynı olayda birlikte gündeme gelebilir; bu üç eksenin her birinin farklı bir başvuru yolu ve farklı bir zaman baskısı vardır.
İlk 48 Saatte Delili Dondurmak
- Sistem ve erişim loglarının, üzerine yazılmadan yedeklenmesi
- Sunucu ve uç cihaz imajının alınması; incelemenin kopya üzerinden yapılması
- Ekran görüntüsü yerine, kaynak veriyi içeren dışa aktarımların tercih edilmesi
- Elektronik posta başlık bilgilerinin ham hâliyle saklanması
- Kim, ne zaman, hangi kayda erişti sorusunu yanıtlayan bir tutanak zinciri
Delilin nasıl elde edildiği, ne olduğu kadar önemlidir. Hukuka aykırı yolla toplanan veri, ceza yargılamasında değerlendirme dışı bırakılabilir.
Suç Duyurusunu Somutlaştırmak
Şikâyet dilekçesi, teknik anlatının hukuki karşılığını kurmalıdır: sisteme girme, verileri hukuka aykırı ele geçirme, engelleme ya da bozma iddialarından hangisinin ileri sürüldüğü ayrı ayrı belirtilmelidir. Failin bilinmediği durumlarda, IP kaydı, hesap bilgisi ve para transferi izlerine ilişkin araştırma talepleri dilekçeye açıkça yazılmalıdır; talep edilmeyen araştırma çoğu kez yapılmaz. Şikâyete bağlı suçlarda kanunda öngörülen şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten işlemeye başlar; bu nedenle öğrenme anının belgelenmesi gerekir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme
Sızdırılan veri internette yayımlanmışsa, ceza soruşturmasının sonucunu beklemeden 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması ya da erişimin engellenmesi istenebilir. Bu talepte adres bilgilerinin tam ve doğru verilmesi, kararın uygulanabilirliğini belirler.
Veri Sorumlusu Tarafındaki Yükümlülük
İhlale uğrayan taraf bir kurum ise, KVKK kapsamında ilgili kişilere ve Kurula bildirim yükümlülüğü ayrıca doğar. Bildirim gecikmesi, ceza dosyasından bağımsız bir idari yaptırım riski yaratır. Bu nedenle olay müdahale planında adli ve idari süreçler paralel yürütülmelidir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; olayın teknik yapısı, verinin niteliği ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirir. İhlali fark ettiğiniz anda sistemleri kapatmadan önce delil koruma adımlarını bir hukukçu ve bilişim uzmanıyla birlikte planlamanız önerilir.