Sosyal medya, e-posta veya kurumsal hesapların ele geçirilmesinde ilk saatler belirleyicidir. Şikâyet dilekçesi hazırlanana kadar geçen sürede, ele geçiren kişi izlerini temizler ve platform kayıtları saklama süresine bağlı olarak erişilemez hâle gelebilir. Tazminat talebi, bu nedenle ceza sürecinden bağımsız bir delil planı gerektirir.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
- Hesaba ilişkin tüm bildirim e-postaları (giriş uyarısı, şifre değişikliği, cihaz ekleme) silinmeden dışa aktarılır.
- Ekran görüntüleri tarih ve saat görünecek şekilde alınır; mümkünse aynı içerik video kaydıyla da belgelenir.
- Kullanılan cihazlar üzerinde işlem yapılmaz; zararlı yazılım şüphesi varsa cihaz kapatılmadan uzman incelemesi planlanır.
- Platformun kendi ihlal bildirim kanalı kullanılır ve başvuru numarası saklanır.
- Banka veya ödeme hesabı bağlantılıysa, ilgili kuruma yazılı bildirim aynı gün yapılır.
Ceza Süreci ile Tazminat Süreci Ayrı Yürür
TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarına ilişkin soruşturma, failin tespiti bakımından değerlidir; ancak maddi ve manevi zararın tazmini için ayrıca hukuk davası gerekir. Ceza dosyasının sonucunu beklemek çoğu zaman makul olsa da, tazminat talebinin zamanaşımı takvimi bağımsız işler. Bu nedenle şikâyet tarihinden itibaren tazminat için ayrı bir süre kontrolü tutulması gerekir.
Kayıtların Kaynağından Talep Edilmesi
5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişim ve içerik sağlayıcıların tuttuğu trafik kayıtları, bağlantı kaynağının belirlenmesinde temel dayanaktır. Ancak bu kayıtlar belirli bir süre saklanır ve talep geciktiğinde ulaşılamaz. Soruşturma aşamasında IP kayıtlarının, kullanılan cihaz bilgilerinin ve varsa ödeme izlerinin celbi açıkça talep edilmelidir. Yurt dışı merkezli platformlarda yanıt süresinin uzayabileceği hesaba katılarak talepler erken yazılmalıdır.
Zararı Kalemlere Bölmek
- Doğrudan mali kayıp: hesaptan yapılan harcamalar, transfer edilen bakiyeler
- Ticari kayıp: kesintiye uğrayan satış, iptal edilen sözleşme, reklam bütçesi
- Onarım gideri: sistem güvenliğinin yeniden sağlanması için yapılan ödemeler
- Kişilik hakkı ihlali: hesap üzerinden yapılan paylaşımların içeriği ve yayılma ölçüsü
- Kişisel verilerin ifşası hâlinde KVKK kapsamında ayrıca değerlendirilecek başvuru hakları
İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Ele geçirilen hesaptan yapılan paylaşımlar kişilik haklarını ihlal ediyorsa, içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi için öngörülen hızlı başvuru yolları işletilmelidir. Bu talepler kısa sürelidir ve içerik yayıldıkça telafi zorlaşır. Kaldırma kararı alınsa dahi, tazminat davası için içeriğin yayında kaldığı sürenin ve erişim sayısının belgelenmesi gerekir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; olayın teknik yapısı ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirebilir. Delil kaybını önlemek için sürecin başında hukuki destek alınması önerilir.