Sahte bağlantı veya taklit giriş ekranı yoluyla hesabın ele geçirildiği olaylarda mağdurun iki ayrı hedefi olur: failin cezai sorumluluğu ve uğranılan zararın karşılanması. Bu iki yol farklı hızlarda ilerler. TCK 243-245 kapsamındaki soruşturma sürerken, tazminat yönünden delil değeri taşıyan kayıtlar 5651 ve KVKK çerçevesindeki saklama düzenine bağlı olarak zamanla erişilemez hâle gelebilir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Phishing dosyalarında delilin büyük bölümü olaydan hemen sonra toplanabilir; sonrasında kaybolur. Sahte site kısa sürede kapanır, e-posta hesabı silinir, alıcı hesaptaki para başka hesaplara dağıtılır. Bu nedenle ilk aşamada yapılacak iş, olayı anlatmak değil kaydetmektir.
- Sahte bağlantının tam adresi, gönderen bilgisi ve mesajın kaynak başlıkları
- Ekran görüntülerinin, çekildiği tarih ve saatle birlikte saklanması
- Hesap hareketleri, işlem referans numaraları ve alıcı hesap bilgileri
- Bankaya veya platforma yapılan bildirimin tarih ve kayıt numarası
- Cihazda kalan bildirim, çağrı ve doğrulama mesajı kayıtları
Tartışmanın Asıl Konusu: Kusur Dağılımı
Tazminat aşamasında tartışma nadiren failin kimliği üzerinde yoğunlaşır; çünkü fail çoğu zaman bulunamaz. Asıl mesele, zararın hangi ölçüde hizmet sağlayıcının güvenlik yükümlülüğüne, hangi ölçüde kullanıcının davranışına bağlanacağıdır. Bu nedenle dosyada, doğrulama adımlarının nasıl işlediği, işlem limitlerinin nasıl aşıldığı ve olağan dışı işleme karşı uyarı üretilip üretilmediği ayrıca sorgulanır.
Log Kayıtları ve Sessiz Delil Kaybı
Erişim kayıtları sınırsız süreyle tutulmaz. Saklama süresi dolduğunda bağlantı bilgisi geri getirilemez ve sonraki aşamada yapılacak talep karşılıksız kalır. Bu yüzden ilgili kayıtların muhafazasına yönelik talebin, dosyanın en başında ve ilgili kuruluşlara yöneltilmiş biçimde yapılması gerekir. Kişisel verisi hukuka aykırı işlenen mağdur, KVKK kapsamındaki başvuru yolunu da ayrıca değerlendirebilir.
İki Sürecin Takvimini Ayrı Tutmak
Ceza soruşturmasının sonucunu beklemek çoğu zaman rahat bir tercih gibi görünür. Ancak tazminat talebi kendi zamanaşımına tabidir ve soruşturma yıllara yayılabilir. Doğru yaklaşım, iki takvimi tek tabloda izlemek ve tazminat yolunu soruşturmanın hızına bağlamamaktır.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Olayın teknik ayrıntıları ve bildirim tarihleri sonucu belirleyeceğinden, kayıtlarınızla birlikte hukuki destek almanız yararlı olur.