Bir sistemin ele geçirilmesi veya verilerin sızdırılması, ilgili kişi için hem manevi hem maddi bir zarara dönüşebilir. Ancak tazminat talebinde zorluk hukuki nitelendirmede değil, ihlalin ve zararın kanıtlanmasındadır. Dijital iz hızla kaybolur; bu nedenle delil toplama, hukuki değerlendirmeden önce başlamalıdır.
İlk 72 Saatin Değil, İlk Ekran Görüntüsünün Önemi
İhlali fark eden kişinin yapması gereken ilk iş, durumu değiştirmeden kaydetmektir: bildirim e-postası, sistemdeki uyarı, hesabın açıldığı yabancı oturum bilgisi, gelen SMS'ler. Ekran görüntüsü alınırken tarih-saat alanının görünür olması, sonradan doğrulanabilirliği artırır. Mümkünse ilgili sayfaların noter aracılığıyla tespiti yaptırılır.
Hangi Kanun Hangi Yolu Açar?
- KVKK (6698): veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikâyet yolu; idari denetim buradan yürür.
- TCK 243-245: sisteme girme, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme ve banka/kredi kartlarının kötüye kullanılması bakımından cezai süreç.
- 5651: içeriğin yayımlandığı ortamda erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması taleplerinin dayanağı.
Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir; paralel yürür. Ceza soruşturmasında toplanan log kayıtları ve bilirkişi raporu, tazminat dosyasının en güçlü delili haline gelebilir.
Zarar ve İlliyet Bağını Göstermek
Tazminat talebinde "veri sızdı" demek yeterli değildir; sızan verinin hangi somut sonucu doğurduğu gösterilmelidir. Kimlik bilgileriyle kredi başvurusu yapılması, hesaptan para çıkışı, dolandırıcılık girişimi, itibar kaybına yol açan yayın gibi sonuçların her biri ayrı belgeyle desteklenir. Manevi tazminatta ise ihlalin niteliği, yayılma alanı ve verinin özel nitelikli olup olmadığı tartışılır.
Süre: Öğrenme Tarihi Dosyada Sabitlenmeli
Haksız fiile dayanan tazminat talepleri, zararın ve failin öğrenildiği ana bağlı bir zamanaşımına tabidir. Veri ihlallerinde bu an çoğu zaman belirsizdir: kişi ihlali bazen aylar sonra, üçüncü bir kaynaktan öğrenir. Bu nedenle öğrenme anını gösteren bildirim yazısı, kamuoyu duyurusu veya Kurul kararının tarihi dosyada özel olarak işaretlenmelidir. Aksi halde karşı taraf, talebin çoktan zamanaşımına uğradığını ileri sürer ve tartışma esastan uzaklaşır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; ihlalin teknik yapısı ve veri kategorisi değerlendirmeyi değiştirebilir. Delil kaybını önlemek için erken aşamada hukuki ve teknik destek birlikte alınmalıdır.