İnternet üzerinden gerçekleşen ihlallerde iki ayrı hedef vardır: içeriğin yayılmasını durdurmak ve failin cezai sorumluluğunu gündeme getirmek. 5651 sayılı Kanun ilk hedefe, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243 ile 245 arasındaki hükümleri ikinci hedefe hizmet eder; kişisel veri boyutunda ise KVKK devreye girer. Bu üç yolu aynı anda ve doğru sırayla işletmemek, hem içeriğin kalıcı hâle gelmesine hem de sürelerin kaçırılmasına yol açar.
Önce Delili Sabitlemek
İçerik her an silinebileceği için ilk adım tespit olmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; tam URL, tarih-saat bilgisi, hesap kimliği ve mümkünse noter ya da elektronik tespit tutanağı birlikte üretilmelidir. Yayının kaldırılmasından sonra yapılan başvurular, ihlalin varlığını ispatta güçlük yaratır.
Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması
- Kişilik hakkı ihlali oluşturan içerik için sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
- Talep, ihlalin hangi ifadeden veya görselden kaynaklandığını gösterecek şekilde URL bazında kurulur.
- Karar verilmesi hâlinde uygulanması Erişim Sağlayıcıları Birliği aracılığıyla yürür.
- Talebin reddi hâlinde itiraz yolu ve süresi derhâl değerlendirilir.
- İçeriğin başka adreslerde yeniden yayımlanması hâlinde yeni başvuru gündeme gelir.
Suç Duyurusunun Ayrı Takvimi
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya yok edilmesi gibi fiillerde şikâyet ve soruşturma süreci ayrı yürür. Şikâyete bağlı suçlarda, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren kanunda öngörülen altı aylık şikâyet süresi hak düşürücü niteliktedir. Bu süre, içerik kaldırıldığı için sorunun çözüldüğü düşünülerek beklendiğinde sessizce tükenir.
Dilekçeye Eklenecek Unsurlar
- Olayın kronolojisi ve ilk fark edilme anı
- Erişim kayıtlarına ilişkin talepler
- Hesap ve alan adı bilgileri, varsa ödeme izleri
- Zarara ilişkin belgeler
Kişisel Veri Boyutu Ayrı Değerlendirilir
İçerik kişisel veri içeriyorsa, ceza soruşturmasından bağımsız olarak veri sorumlusuna başvuru ve idari yol da işletilebilir. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir; biri diğerinin süresini durdurmaz. Aynı olay için üç ayrı takvimin paralel yürüdüğü unutulmamalıdır.
Hatırlatma
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin niteliği ve yayının yapıldığı platform, izlenecek usulü değiştirebilir. Delil kaybı hızlı yaşandığından, olayın ardından gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.