Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zararın büyüklüğünü belirleyen şey, içeriğin ne kadar süre yayında kaldığıdır. Bu nedenle deepfake dosyalarında ilk hedef genellikle tazminat değil, yayılmayı durdurmak ve delili kaybetmeden sabitlemektir.
Delili Kaybetmeden Sabitlemek
İçeriğin kaldırılması talebi kabul edildiğinde, aynı içerik delil olarak da ortadan kalkabilir. Bu yüzden kaldırma başvurusundan önce bağlantı adresi, ekran görüntüsü, yayın tarihi, hesap bilgileri ve mümkünse dosyanın kendisi zaman damgalı biçimde kayıt altına alınmalıdır. Görüntünün üretim izlerine ilişkin teknik inceleme, sonradan yapılacak adli bilişim değerlendirmesinin dayanağını oluşturur.
İçerik Kaldırma ile Ceza Süreci Ayrı Yürür
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlali ve özel hayatın gizliliği hâllerinde içeriğin çıkarılması ile erişimin engellenmesi için ayrı bir usul öngörür; bu yol hızlı sonuç almaya yöneliktir. Ceza boyutunda ise deepfake tek bir suç adıyla düzenlenmiş değildir. Somut olaya göre hakaret, özel hayatın gizliliğinin ihlali, müstehcenlik veya iftira hükümleri; içeriğin elde edilme biçimine göre TCK 243-245 arasındaki bilişim suçları gündeme gelebilir. Görüntüdeki kişiye ait verilerin işlenmesi yönüyle KVKK kapsamındaki başvuru yolu da ayrıca değerlendirilir.
Başvuru Sırası
- İçerik kayıt altına alınır ve erişim bilgileri listelenir.
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılır, yanıt süresi not edilir.
- Sonuç alınamazsa yargısal kaldırma yoluna başvurulur.
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adresler için ek talep hazırlanır.
- Ceza şikâyeti ve tazminat talebi ayrı dosyalar olarak planlanır.
Süre Baskısını Yöneten Ayrıntılar
- Şikâyete bağlı suçlarda öğrenme tarihinden itibaren işleyen süre kaçırılmamalıdır
- Platform kayıtlarının saklama süresi sınırlıdır; talep gecikirse iz kaybolur
- Kaldırma kararı yalnızca kararda gösterilen adresler için sonuç doğurur
- Yeniden yayımlanan kopyalar için ek başvuru gerekebilir
- Tazminat talebinde manevi zarar, içeriğin erişim sayısıyla birlikte açıklanmalıdır
Talep Reddedilirse
Kaldırma talebinin reddi çoğu zaman içeriğin hukuka uygun bulunmasından değil, ihlalin somutlaştırılmamış olmasından kaynaklanır. İkinci başvuruda içeriğin hangi kişiyi, hangi görüntüyle, hangi bağlamda hedef aldığı ve gerçek dışılığın nasıl ortaya konduğu tek tek gösterilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve içindir. Görüntünün yayıldığı platform, hedef alınan kişinin durumu ve içeriğin niteliği izlenecek yolu değiştirir; hızlı hareket etmeniz gereken bu tür dosyalarda profesyonel destek almanız uygun olur.