Yapay zekâ ile üretilmiş deepfake görüntü ve seslerde zarar, içerik yayıldıkça büyür. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri çerçevesinde platforma başvuru sırasını, itiraz yollarını ve süre kaybının doğurduğu sonuçları anlatır.
İlk Aşamada Delil Nasıl Sabitlenir?
Deepfake dosyalarında içerik hızla silinebildiği için ilk iş delil sabitlemedir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalır; içeriğin tam adresi, yayın tarihi ve saati, hesap kimliği, varsa paylaşım sayacı ve kaynak dosyanın kendisi birlikte kaydedilmelidir. İçeriğin hangi yöntemle üretildiğine dair teknik iz (üst veri, sıkıştırma izleri, sentetik ses işaretleri) sonraki aşamada bilirkişi incelemesinin dayanağı olur.
Platforma Başvuru ve İç Şikâyet Yolu
- Platformun kendi bildirim formu kullanılır; sadece "uygunsuz içerik" seçeneği değil, kimlik/görüntü izinsiz kullanımı kategorisi seçilmelidir.
- Başvuru numarası ve otomatik yanıt e-postası saklanır; sonraki hâkimlik başvurusunda platformun sessiz kaldığını gösterir.
- Türkiye'de temsilci bulundurma yükümlülüğü olan sağlayıcılar için temsilciye yapılan bildirim ayrıca kayda alınır.
- Aynı içeriğin ayna hesaplarda çoğaldığı durumlarda her adres için ayrı bildirim yapılmalıdır.
Hâkimlik ve Savcılık Aşamasının Kurgusu
- İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurulur; talep, adres bazında somutlaştırılır.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi ve özel hayatın gizliliğine ilişkin yönler için Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
- Verinin ticari amaçla işlendiği hâllerde veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu ayrıca işletilir.
- Karar verilmesi hâlinde uygulanıp uygulanmadığı takip edilir; uygulanmayan karar için ayrı bildirim yapılır.
Süre Kaybının Somut Sonuçları
Gecikme burada iki yönlü zarar üretir. Birincisi, platform log kayıtlarının saklama süresi dolduğunda yükleyici hesabın gerçek kullanıcısına ulaşmak güçleşir. İkincisi, hakaret gibi şikâyete bağlı suçlarda fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen şikâyet süresi geçtiğinde ceza yolu kapanır ve elde yalnızca tazminat talebi kalır. Bu nedenle takvim, içeriğin fark edildiği gün başlatılmalı; platform yanıtı beklenirken adli başvuru ertelenmemelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; içeriğin türü, yayın yeri ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirir. Somut olayda başvuru sırasını belirlemeden önce hukuki destek almanız önerilir.