İnternet üzerinden yayımlanan bir içerik nedeniyle hakkı ihlal edilen kişi ile hakkında erişim engeli kararı verilen içerik sağlayıcı, aynı usulün iki farklı ucundadır. Her iki tarafın da başarısı, kararın hangi mercie ve hangi süre içinde götürüleceğini bilmesine ve dijital delilin bütünlüğünü koruyabilmesine bağlıdır.
Kararı Veren Merci Kim?
5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi kararları, içeriğin niteliğine göre sulh ceza hâkimliğinden ya da idari makamlardan çıkabilir. Kişilik hakkı ihlali iddiasına dayalı taleplerde başvurulan merci sulh ceza hâkimliğidir ve hâkimliğin kararına karşı CMK'nın itiraz usulü işletilir; itiraz, kararı veren hâkimliği izleyen numaralı hâkimliğe yapılır. İdari nitelikteki engelleme işlemlerinde ise idari yargı yolu gündeme gelebilir. Bu ayrım yapılmadan yapılan başvurular süre kaybına yol açar.
Kararların Süresi Kısadır
Bu alanda hem karar verme hem itiraz süreleri kanunda kısa tutulmuştur. İçeriğin yayından çıkarılması taleplerinde, kararın uygulanmasının gecikmesi zararın büyümesine neden olur. Bu nedenle başvuru dilekçesinde URL'lerin tek tek ve tam olarak yazılması, hangi bağlantının hangi ifade nedeniyle engellenmesinin istendiğinin gösterilmesi gerekir. Genel ifadelerle yapılan talepler, orantılılık gerekçesiyle reddedilebilir.
Delil Zincirini Kırmadan Toplamak
Dijital delilin en zayıf noktası, elde ediliş biçiminin tartışmalı olmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına çoğu zaman yeterli sayılmaz. Delil zincirini güçlendiren adımlar şunlardır:
- İçeriğin noter aracılığıyla veya tespit talebiyle kayıt altına alınması,
- URL, tarih, saat ve erişim sağlayıcı bilgisinin birlikte kaydedilmesi,
- Özgün dosyanın değiştirilmeden saklanması ve özet değerinin not edilmesi,
- Trafik ve log kayıtları için ilgili mercie müzekkere talep edilmesi.
Suç Boyutu Ayrı Bir Dosyadır
Aynı olay TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim sistemine girme, sistemi engelleme veya banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarını da oluşturabilir. Bu durumda erişim engeli talebi ile suç duyurusu birbirinden bağımsız yürür; erişim engeli kararı alınmış olması soruşturmayı, soruşturmanın sürmesi de engelleme talebini karşılamaz. İki dosyanın belgeleri karşılıklı olarak sunulmalıdır.
Kişisel Veri Boyutunu Atlamayın
İçerik kişisel veri barındırıyorsa 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolu da açıktır ve bu yol kendi süre rejimine tabidir. Aynı içerik için hem 5651 hem 6698 kapsamında paralel başvuru yapılabilir; ancak her iki dosyanın gerekçesi farklı hukuki temele oturtulmalıdır.
Dijital uyuşmazlıklarda içerik hızla çoğalabildiğinden, tespit ve başvuru arasındaki süreyi kısa tutmak sonucu doğrudan etkiler. Buradaki anlatım genel bilgilendirme niteliğindedir; somut içerik ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, uzmanlaşmış hukuki destek almanız faydalı olacaktır.