Sahte bir bankacılık sayfası, taklit kurum e-postası ya da kimlik bilgisi toplayan bir form ile karşılaşan mağdur için iki iş aynı anda yürür: içeriğin yayından kaldırılması ve ceza soruşturmasının başlatılması. Bu iki yol farklı mercilere, farklı usullere ve farklı sürelere tabidir. TCK 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu tabloyu birlikte oluşturur.
İçeriğin Kaldırılması ile Suç Duyurusu Aynı Yol Değildir
Kişilik hakkı ihlaline dayanan erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi sulh ceza hâkimliğine yapılır; hâkimlik bu talebi duruşmasız ve kısa sürede karara bağlar. Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme veya banka aracı kılınarak yarar sağlama iddiaları ise Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikâyetin konusudur. Aynı dilekçeyle her iki yolun birden yürütülmeye çalışılması, dosyanın merciler arasında gidip gelmesine ve zaman kaybına yol açar.
Delilin Yaşam Süresi Kısadır
- Sahte alan adları çoğu kez birkaç gün içinde kapatılır; ekran görüntüsü tek başına yeterli olmayabilir.
- Sayfa kaynağı, alan adı sorgu çıktısı ve barındırma bilgisi tarihiyle kaydedilmelidir.
- Gelen e-postanın başlık bilgileri metniyle birlikte saklanmalıdır.
- Para transferi gerçekleşmişse dekont, alıcı hesap bilgisi ve işlem saati derhâl toplanmalıdır.
- Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa cihazın kullanılmaya devam edilmesi iz kaybına yol açar.
Paranın İadesi Ayrı Bir Süreçtir
İçeriğin kaldırılması, aktarılan paranın geri alınmasını sağlamaz. Havale veya EFT söz konusuysa bankaya yapılacak bildirimin hızı belirleyicidir; hesap hareketlerinin durdurulması ancak soruşturma kapsamında verilecek kararla mümkün olur. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde alıcı hesaplara ilişkin tedbir talebinin açıkça yer alması gerekir. Aksi hâlde soruşturma sürerken para birkaç hesap üzerinden dağıtılabilir.
Kişisel Veri Boyutu
Phishing saldırısında ele geçirilen veriler kişisel veri niteliğindedir. Verinin bir kurumun zafiyetinden sızdığı düşünülüyorsa, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu işletilebilir. Bu yolda önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması ve verilen cevabın ya da cevapsız kalan sürenin ardından şikâyette bulunulması gerekir; sıralamanın atlanması şikâyetin incelenmemesine yol açar.
İlk 72 Saatin Planı
- Tüm dijital iz tarih ve saat bilgisiyle kayıt altına alınır.
- Banka ve ödeme kuruluşu derhâl bilgilendirilir.
- Sulh ceza hâkimliğine içerik kaldırma talebi sunulur.
- Cumhuriyet başsavcılığına ayrı bir şikâyet dilekçesi verilir.
- Veri ihlali şüphesi varsa veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme içindir. Bilişim dosyalarında delil çok hızlı kaybolduğundan, olayı fark ettiğiniz gün içinde bir hukukçuyla iletişime geçmeniz sonuca doğrudan etki eder.