Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde en büyük risk, içeriğin yayılması kadar delilin kaybolmasıdır. Platformlar kayıtları sınırlı süre tutar, hesaplar silinir, bağlantılar kırılır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanunun içerik kaldırma düzeni ve KVKK'nın kişisel veri koruması bu dosyalarda birlikte devreye girer. Zaman burada yalnızca usul sürelerini değil, delilin fiziken var olmaya devam edip etmeyeceğini de belirler.
İlk Saatlerde Delilin Sabitlenmesi
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir. Bunun yerine içeriğin tam bağlantı adresi, yayın tarihi ve saati, hesap kimliği, izlenme ve paylaşım sayıları ile birlikte kaydedilmeli; video ve ses dosyası ham hâliyle indirilerek özet değeri alınmalıdır. Noter aracılığıyla tespit yaptırmak veya tespit talebiyle mahkemeye başvurmak, içeriğin sonradan silinmesi hâlinde ispat yükünü büyük ölçüde hafifletir. Bu işlemler yapılmadan gönderilen kaldırma talepleri, içerik kaybolduğunda dosyayı boşa düşürebilir.
Hangi Mercie Ne İçin Başvurulur
- İçeriğin erişime engellenmesi ve kaldırılması için sulh ceza hâkimliğine başvuru
- Suç oluşturan fiiller bakımından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet
- Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi yönüyle veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet
- Maddi ve manevi zarar için hukuk mahkemesinde tazminat davası
- Platformun Türkiye temsilcisine yapılacak bildirim ve yanıt süresinin takibi
Delil Zincirinin Kopmaması İçin
Delil zinciri, içeriğin kimden alındığı, hangi cihazda saklandığı ve kime teslim edildiğinin kesintisiz kaydedilmesidir. Dosyanın adının değiştirilmesi, sıkıştırılması veya sosyal medya üzerinden yeniden paylaşılması üstveriyi bozar ve içeriğin özgünlüğü tartışmalı hâle gelir. Bu nedenle ham dosya ayrı bir yedekte dokunulmadan saklanmalı, inceleme kopya üzerinden yapılmalıdır. Adli bilişim incelemesi talebinde, hangi sorunun cevaplanmasının istendiği açıkça yazılmalıdır: içeriğin sentetik olup olmadığı, üretim izlerinin bulunup bulunmadığı ve ilk yayın kaynağının tespiti.
Faili Belirlemenin Yolu
Sahte hesaplar üzerinden yapılan yayınlarda kimlik tespiti, trafik kayıtlarının soruşturma makamınca temin edilmesine bağlıdır. Bu kayıtların saklama süresi sınırlı olduğundan, şikâyetin gecikmesi failin belirlenememesi sonucunu doğurur. Şikâyet dilekçesinde hangi kayıtların hangi kurumdan istenmesi gerektiğinin açıkça talep edilmesi, soruşturmanın hızını artırır.
İçerik Kaldırıldıktan Sonra Bitmez
Erişimin engellenmesi kararı alınsa bile içerik yeniden yüklenebilir. Bu nedenle karara dayanarak yeni bağlantılar için ek talepte bulunulması ve arama motoru sonuçlarından çıkarma istenmesi gündeme gelir. Tazminat talebi bakımından ise yayılmanın kapsamı, izlenme verileriyle belgelenmelidir.
Bu metin genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; içeriğin niteliği, yayın platformu ve mağdurun durumu izlenecek yolu değiştirebilir. Delil kaybını önlemek için erken aşamada bir hukukçuyla çalışmanız önerilir.