Bilişim uyuşmazlıklarında delil, dosyadaki en çabuk bozulan unsurdur. Bir veri ihlalinin fark edilmesinden sonra geçen her gün, olayın nasıl gerçekleştiğini gösteren kayıtların erişilemez hâle gelme ihtimalini artırır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinden önce delil koruma adımı gelir.
İlk Aşamada Yapılması Gerekenler
Sistemde bir sızıntı fark edildiğinde ilk refleks çoğu zaman şifre değiştirmek ve kaydı temizlemektir; oysa bu davranış delili de silebilir. Öncelikle etkilenen hesabın oturum geçmişi, giriş bildirimleri, cihaz listesi ve varsa erişim uyarı e-postaları ekran görüntüsü olarak değil, indirilebilir dosya biçiminde saklanmalıdır. Kurumsal yapılarda sunucu ve uygulama günlüklerinin ilgili tarih aralığı ayrıca yedeklenmeli, yedeğin kim tarafından ne zaman alındığı tutanağa bağlanmalıdır.
Kayıtların Ömrü ve Erişim Kanalı
5651 sayılı Kanun kapsamındaki trafik bilgilerinin saklanma süresi sınırsız değildir. Şikâyet gecikirse, olayı aydınlatacak kayıt hukuken silinmiş olabilir ve sonradan hiçbir talep bu boşluğu dolduramaz. Bu yüzden failin kim olduğu henüz bilinmese de şikâyetin erken yapılması, savcılık aracılığıyla kayıtların istenmesini mümkün kılar. Dilekçede hangi platformdan, hangi tarih aralığı için, hangi kayıt türünün istendiği tek tek yazılmalıdır.
Şikâyet Dilekçesinin Teknik Eki
- Olay zaman çizelgesi: fark edilme anı, ilk anormal giriş, veri hareketleri.
- Etkilenen hesap ve sistemlerin listesi.
- Elde bulunan IP, oturum ve cihaz bilgileri.
- Yedeklerin nasıl alındığını gösteren tutanak.
- Zarar kalemleri ve bunları gösteren belgeler.
Cezai ve İdari Yolun Birlikte Yürütülmesi
Aynı olay, TCK'nın bilişim sistemine girme ve verileri hukuka aykırı biçimde ele geçirmeye ilişkin hükümleri bakımından suç oluşturabilirken; kişisel veri boyutuyla KVKK kapsamında ayrı bir sürecin konusu olabilir. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir ve süreleri bağımsız işler. Ceza soruşturmasının sonucunu beklemek, idari başvuru süresini korumaz. İki dosyanın birlikte yürütülmesi hâlinde, birinde elde edilen bilgi diğerinde delil olarak sunulabilir.
Delilin Hukuka Uygunluğu
Toplanan kaydın içerik olarak güçlü olması yeterli değildir; elde ediliş biçimi tartışmalıysa değerlendirme dışı bırakılabilir. Karşı tarafın cihazına izinsiz erişerek elde edilen veriler bu riski taşır. Bu nedenle delil toplama aşamasında bile hangi yetkiyle hareket edildiği kayda geçirilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; sistem mimarisi, olay tarihi ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştirdiğinden teknik ve hukuki desteğin birlikte alınması yerinde olur.