Yapay zekâ araçlarıyla üretilen sahte görüntü ve seslerde mağdurun karşılaştığı temel güçlük, olmayan bir şeyin olmadığını göstermek zorunda kalmasıdır. İçerik yayıldıkça hem itibar zararı büyür hem de kaynağa ulaşma imkânı azalır. Bu rehber, deepfake içeriklere karşı platform nezdinde yürütülecek başvurularda ispat kurgusunu ve zaman yönetimini ele alıyor.
Sahteliğin Gösterilmesinde İzlenecek Yol
Sahtelik iddiası soyut kaldığında başvuru çoğu kez sonuçsuz kalır. Bu nedenle içerik ile gerçek arasındaki uyuşmazlığın somut biçimde ortaya konması gerekir.
- İçerikte gösterilen zaman diliminde kişinin başka yerde bulunduğunu gösteren kayıtlar
- Görüntü veya sesin kaynağı olarak kullanılmış olabilecek özgün materyalin tespiti
- İçeriğin ilk yayınlandığı hesap, tarih ve yayılma zinciri
- Teknik inceleme talebine esas olacak biçimde ham dosyanın indirilmiş hâli
- İçeriği paylaşan hesaplara ilişkin adres ve bağlantı listesi
Hangi Hukuki Zeminler Devrede
Deepfake içerikler tek bir kanalla ele alınmaz. Kişilik haklarına saldırı yönü genel hükümler çerçevesinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi taleplerini gündeme getirir; internet ortamındaki yayın 5651 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Kişinin görüntüsü ve sesi kişisel veri niteliği taşıdığından KVKK kapsamındaki talepler ayrıca ileri sürülebilir. Ayrıca içeriğin niteliğine göre TCK kapsamında ceza şikâyeti gündeme gelir. Bu kanalların hepsi aynı dilekçeyle işletilemez; her biri kendi formatını ister.
Zaman Yarışı ve Kaybedilen Günler
Deepfake dosyalarında gecikmenin iki maliyeti vardır. Birincisi, içeriğin kopyalanarak farklı platformlara yayılması ve tek bir kaldırma kararının yetersiz kalmasıdır. İkincisi, hukuki başvurulara ilişkin sürelerin platform yazışmaları sürerken işlemeye devam etmesidir. Platformdan gelecek yanıtı beklemek, yargısal talep için tanınan süreyi korumaz. Doğru yaklaşım, bildirim ile yargısal talebi eş zamanlı yürütmek ve her yeni kopya tespit edildikçe listeyi güncelleyerek ek talep sunmaktır.
Yayılmayı Sınırlamak
Talep yazılırken yalnızca tek bir bağlantının kaldırılması istenmemeli; aynı içeriğin tespit edilen tüm adresleri tek tek gösterilmelidir. Ayrıca içeriğin yeniden yüklenmesi ihtimaline karşı takip planı oluşturulmalı ve tespit edilen her yeni kopya aynı dosyaya eklenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; içeriğin türü, yayıldığı platform ve mağdurun statüsü izlenecek yolu değiştirir. Böyle bir içerikle karşılaştığınızda kayıtları sabitledikten hemen sonra hukuki destek almanız, sonraki aşamalarda elinizi güçlendirir.