Sahte bağlantı, taklit giriş ekranı veya kurum kılığına girmiş e-posta yoluyla kimlik ve ödeme bilgilerinin ele geçirildiği olaylarda dosyanın kaderi çoğu zaman ilk saatlerde belirlenir. Bu rehber, phishing mağduriyetinde platform ve hizmet sağlayıcı nezdinde yürütülecek başvurularda delilin nasıl kurulacağını ve süre kaybının nerede doğduğunu ele alıyor.
Phishing Delilinin Ömrü Neden Kısadır
Taklit alan adları çoğu kez kısa süre yayında kalır, sahte sayfa kapatılır, kısaltılmış bağlantılar ölür ve mesaj kutusundaki içerik istenmeyen klasöründen otomatik olarak temizlenir. Delil kaybolduktan sonra yapılan başvuruda iddia, mağdurun beyanına indirgenir. Bu nedenle hukuki adım atılmadan önce teknik kayıt sabitlenmelidir.
İlk aşamada sabitlenmesi gerekenler
- Sahte bağlantının tam adresi ve yönlendirdiği sayfanın tarih saatli ekran görüntüsü
- E-posta veya kısa mesajın ham başlık bilgisiyle birlikte kaydı
- Hesaba yapılan giriş denemelerinin cihaz ve oturum kayıtları
- Para çıkışı varsa işlem referansı, alıcı hesap bilgisi ve banka dekontu
- Olay anına ilişkin kendi kronolojik notunuz
Başvuruda Doğru Muhatabı Seçmek
5651 sayılı Kanun içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı ayrımına dayanır. Sahte sayfayı barındıran şirkete yapılan bildirim ile içeriği yayan hesabın bulunduğu sosyal ağa yapılan bildirim aynı sonucu doğurmaz. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi yönü KVKK kapsamındaki veri ihlali bildirimi ve veri sorumlusuna başvuru mekanizmasını, bilişim sistemine girme ve verileri engelleme yönü ise TCK ile ceza soruşturmasını gündeme getirir. Aynı olay için bu üç kanalın hangi sırayla işletileceği baştan kararlaştırılmalıdır.
Süre Kaybı Hangi Noktalarda Ortaya Çıkar
Uygulamada en sık görülen kayıp, platformdan gelecek cevabın beklenmesi sırasında yaşanır. Platform yanıtı gecikirken kanunda öngörülen başvuru ve itiraz süreleri işlemeye devam eder. Aynı şekilde bankaya yapılan itirazın sonucunun beklenmesi, ceza şikâyetini ve içeriğin kaldırılmasına yönelik yargısal talebi ertelemek için gerekçe oluşturmaz. Doğru yöntem, kanalları sırayla değil eş zamanlı yürütmek ve her kanalın kendi son gününü ayrı satırda takip etmektir.
Ret Halinde İkinci Aşama
Platform bildirimi reddedilirse, ret gerekçesi yeni başvurunun içeriğini belirler. İçeriğin tanınamadığı gerekçesiyle ret gelmişse teknik eşleştirme, hak sahipliğinin gösterilemediği gerekçesiyle ret gelmişse kimlik ve aidiyet belgeleri güçlendirilir. Yargısal yola geçilmesi hâlinde talebin hangi içeriğe, hangi adrese ve hangi hesaba yönelik olduğu tek tek ve ölçülebilir biçimde yazılmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her phishing olayının teknik izleri ve zaman çizelgesi farklıdır. Kendi dosyanızda hangi kanalın öncelikli olduğunu belirlemek için bir hukukçuyla olayın tüm kayıtlarını birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.