Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin yol açtığı zarar, çoğu zaman içerik yayıldıktan sonra fark edilir. Bu tür dosyalarda en büyük tehlike hukuki nitelendirme değil, delilin içerik kaldırıldığı anda yok olmasıdır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu ve KVKK çerçevesindeki başvuru mekanizması birlikte kurgulanmalıdır.
İlk Saat: İçeriği Kalıcı Hale Getirmek
Sahte içerik tespit edildiğinde ilk yapılması gereken, onu kaldırtmak değil kaydetmektir. Bağlantı adresi, hesap kimliği, paylaşım tarihi ve saati, etkileşim sayıları ve varsa yorumlar bir arada saklanmalıdır. Ekran görüntüsünün yanında videonun veya ses kaydının kendisi indirilmeli; dosya boyutu ve özet değeri gibi teknik bilgiler not edilmelidir. İçerik yayından kalktığında, sadece görüntüsü kalmış bir delil çoğu zaman yetersiz sayılır.
Zararın Türünü Baştan Ayırmak
Deepfake içerikten doğan zarar, kişilik haklarına saldırı kaynaklı manevi zarar ile gelir kaybı, itibar kaybı veya sözleşme iptali gibi maddi zararı birlikte barındırabilir. Bu iki kalem farklı delillerle ispatlanır: manevi yön için içeriğin yayılım ölçeği ve mağdurun çevresindeki yansıması; maddi yön için ise iptal edilen iş görüşmeleri, sonlandırılan sözleşmeler ve gelir düşüşünü gösteren kayıtlar önem taşır.
Erişim Engelleme ile Tazminat Yolunu Ayrı Yürütmek
İçeriğin hızla erişime kapatılması ile failin tespiti ve tazminat talebi birbirinden bağımsız iki hattır. Erişim engelleme çabuk sonuç verse dahi, faili gösteren kayıtların istenmesi ayrı bir talebi gerektirir. Uygulamada içerik kaldırıldığı için dosyanın kapandığı sanılır; oysa tazminat talebinin dayanağı olan kayıtlar bu aşamada hâlâ toplanabilir durumdadır.
Süre Baskısının İki Ayrı Kaynağı
Bu dosyalarda süre riski hem hukuki hem teknik kaynaklıdır. Hukuki tarafta, öğrenmeye bağlı süreler mağdurun içeriği ilk gördüğü tarihten itibaren işlemeye başlar; bu tarihi gösteren bir kayıt yoksa tartışma büyür. Teknik tarafta ise platform ve erişim sağlayıcı kayıtlarının saklama süresi sınırlıdır. İkisi birlikte düşünülmediğinde, hakkın varlığı sürerken ispat imkânı tükenebilir.
Kişisel Veri Boyutunu İhmal Etmemek
Sahte içeriğin üretiminde kişinin görüntüsü ve sesi kullanıldığından, uyuşmazlık aynı zamanda kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutunu taşır. Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve buna verilen cevap, hem içeriğin kaynağına ilişkin bilgi sağlar hem de sonraki aşamada dosyaya eklenecek bir belge oluşturur. Bu başvurunun yazılı ve tarihli yapılması, ilerleyen süreçte ayrı bir değer taşır.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; içeriğin yayıldığı platform, failin bilinip bilinmemesi ve zararın türü izlenecek yolu değiştirir. Somut olayınızda vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.