Bir veri ihlalinin ardından yayılan içerik, her geçen saatte yeni adreslere kopyalandığı için hukuki süreç teknik bir yarışa dönüşür. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı Kanun ve KVKK hükümleri bu alanda birlikte uygulanır. Kaldırma talebinin sonuç vermesi, çoğu zaman içeriğin kaybolmadan önce usulüne uygun biçimde kayıt altına alınmış olmasına bağlıdır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Yayının tam adresi ve erişim tarihi ile birlikte kayıt altına alınması
- Ekran görüntüsü yerine sayfanın kaynak kodunu ve zaman bilgisini içeren tespit yapılması
- Dosya paylaşımlarında dosya özet değerinin not edilmesi
- Aynı içeriğin yayıldığı diğer adreslerin listelenmesi
- Sistem ve erişim kayıtlarının silinmesini önleyecek kurumsal talimatın verilmesi
Delilin sonradan üretildiği izlenimi doğuran kayıtlar tartışmaya açık hale gelir; bu nedenle tespit işleminin bağımsız bir yolla belgelendirilmesi tercih edilmelidir.
Kaldırma ve Erişim Engelleme Yolu
Kişilik hakkını ihlal eden içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi taleplerini düzenler. Talep, doğrudan içerik sağlayıcıya ya da yer sağlayıcıya yöneltilebileceği gibi hakimlik yoluna da götürülebilir. Dilekçede engellemenin hangi adresle sınırlı olarak istendiği açıkça belirtilmelidir; kapsamı belirsiz talepler ölçülülük yönünden eleştiriye açık olur.
Veri Sorumlusu Tarafındaki Yükümlülük
İhlalin veri sorumlusu bakımından doğurduğu sonuç ayrı bir başlıktır. KVKK, ihlalin ilgili kişiye ve Kurula gecikmeksizin bildirilmesini öngörür. Bildirimin geç yapılması, ihlalin kendisinden bağımsız bir sorumluluk kaynağı oluşturabilir. Bu nedenle olayın tespit edildiği an, teknik müdahale ile bildirim sürecinin aynı anda başlatılması gerekir.
Ceza Süreci ile Kaldırma Sürecini Ayrı Yürütmek
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim veya verilerin ele geçirilmesi iddiası cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikayetle ilerler. Bu süreç ile içeriğin kaldırılması süreci farklı takvimlerde işler; birinin sonucunu beklemek diğerinde geri dönülemez kayıp doğurabilir. Şikayet dilekçesine, tespit tutanakları ile birlikte failin belirlenmesine yarayabilecek teknik kayıt talepleri de eklenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir ve teknik incelemenin yerini almaz. Olayın kapsamı ile etkilenen kişi sayısı yükümlülükleri değiştirebileceğinden, ihlalin fark edildiği ilk aşamada hukuki ve teknik desteğin birlikte alınması yerinde olur.