Sosyal medya, e-posta veya oyun hesabının ele geçirilmesi, çoğu zaman tek bir olay değil zincirleme bir süreçtir: erişim kaybı, hesabın üçüncü kişilere karşı kullanılması ve ardından itibar veya para kaybı. Bu zincirde en değerli kaynak zamandır; çünkü platformların tuttuğu bağlantı kayıtları sınırsız süre saklanmaz. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde yürüyen süreçte platform başvurusu ile adli başvuru paralel ilerletilmelidir.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
Hesaba erişim tamamen kesilmemişse öncelik, oturum kayıtlarının ve giriş geçmişinin kaybolmadan kayıt altına alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; tarih ve saat bilgisi görünür şekilde alınan görüntüler, platformdan gelen güvenlik uyarı e-postaları ve varsa doğrulama kodu mesajları birlikte saklanmalıdır. Hesap üzerinden gönderilen mesajlar üçüncü kişilerdeyse, onlardan da kayıt talep edilmelidir.
Platform İçi Başvuru ile Adli Yolu Ayırmak
Platformun kendi kurtarma akışı teknik bir süreçtir; hesabın iadesini sağlayabilir ama failin tespitini sağlamaz. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve verilerin ele geçirilmesi bakımından şikayet, Cumhuriyet başsavcılığına yapılır ve bağlantı kayıtlarının temini savcılık talebiyle mümkün olur. İçerik yayımlanmışsa, erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talebi 5651 kapsamında ayrı bir yol olarak işletilir. Bu üç yolun tek bir dilekçeye sıkıştırılması, çoğu zaman hepsinin gecikmesine yol açar.
Delil Kaybını Hızlandıran Davranışlar
- Hesabı geri alır almaz güvenlik günlüklerini temizlemek veya cihazı fabrika ayarlarına döndürmek
- Fail olduğu düşünülen kişiyle yazışmayı silmek
- Ödeme yapılmışsa banka dekontunu ve alıcı bilgisini istememek
- Şikayeti, kayıtların saklama süresi dolduktan sonra yapmak
Kişisel Veri Boyutunun Atlanmaması
Ele geçirilen hesaptaki rehber, mesaj ve belgeler kişisel veri niteliğindedir. Verilerin yayıldığı bir platform varsa, veri sorumlusuna yapılacak silme ve yayından kaldırma başvurusu KVKK süreci içinde ayrıca yürütülür. Ceza şikayetinin sonucunu beklemek, bu başvuru için gereken süreyi durdurmaz.
Sürecin Sıralanması
- Erişim güvenliği sağlanır, kayıtlar bozulmadan yedeklenir.
- Platforma kurtarma başvurusu yapılır ve başvuru numarası saklanır.
- Şikayet dilekçesi, hesap kimliği ve olay zaman çizelgesiyle savcılığa sunulur.
- Yayımlanmış içerik varsa erişimin engellenmesi talebi ayrıca değerlendirilir.
- Maddi kayıp doğmuşsa tazminat yolu için ayrı bir belge dosyası kurulur.
Yukarıdaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir; her olayın teknik izleri farklı olduğundan başvuru sırası da değişebilir. Kayıpların büyüdüğü dosyalarda sürecin bir hukukçu eşliğinde planlanması önerilir.