İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması talebinde davanın kaderini belirleyen şey hukuki argümandan çok, içeriğin başvuru anındaki hâlinin nasıl kayıt altına alındığıdır. İçerik başvuru incelenirken silinir ya da değiştirilirse, haklı bir talep dahi konusuz kalabilir. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli başvurusunda delil zincirinin nasıl kurulacağına ve takvimin nasıl sıkıştırılacağına odaklanır.
Delil Zinciri Ekran Görüntüsünden İbaret Değildir
Tek başına bir ekran görüntüsü, tarihi ve kaynağı doğrulanabilir olmadığı sürece zayıf kalır. Sağlam bir zincir şu halkalardan oluşur: içeriğin tam adresi, erişim tarihi ve saati, sayfanın tümünü kapsayan görüntü, mümkünse sayfa kaynağının kaydı ve içeriğin bulunduğu platformun kimlik bilgileri. Bu unsurların noter tespiti ya da benzeri bir resmî tespit yoluyla sabitlenmesi, sonraki aşamalarda içerik kaldırılsa bile başvurunun ayakta kalmasını sağlar.
Hangi Yol: Uyarı Yöntemi mi, Doğrudan Hâkimlik mi
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlallerinde içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvurarak içeriğin çıkarılmasını isteme imkânı ile sulh ceza hâkimliğine başvurma imkânını birlikte sunar. Doğrudan başvuru sonuç verirse süreç hızlanır; vermezse, yapılan yazılı başvuru ve alınan yanıt hâkimlik dosyasında ihlalin bilinerek sürdürüldüğünü gösteren bir belge hâline gelir. Bu nedenle iki yol birbirinin alternatifi değil, aynı planın ardışık halkalarıdır.
Ceza Boyutu ve Kişisel Veri Boyutu Ayrı Yürür
Aynı olay birden çok hukuki kanalı besleyebilir. İçerik bir bilişim sistemine hukuka aykırı erişimle elde edilmişse TCK 243-245 hükümleri kapsamında ayrı bir soruşturma gündeme gelir. İçerikte kişisel veri işleniyorsa KVKK kapsamında veri sorumlusuna yöneltilecek talep, erişim engelinden bağımsız olarak silme ve yok etme sonucunu doğurabilir. Bu kanalların her birinin kendi başvuru mercii ve kendi süresi vardır; tek bir takvimde yan yana izlenmeleri gerekir.
Zincirin Kopma Noktaları
- İçeriğin yayımlandığı tarihin belgelenmemesi
- Aynanan veya yeniden yayımlanan kopyaların taranmaması
- Talebin sadece bir alt sayfaya yöneltilip yayının bütününün gözden kaçması
- Platforma yapılan başvurunun tarihini gösteren kaydın saklanmaması
Kaldırma Talebini Sürdürmek ile Karşılıklı Çözüm
Kimi olayda yayıncı, içeriği gönüllü olarak kaldırmayı ya da tekzip niteliğinde bir açıklama yayımlamayı önerir. Bu öneri değerlendirilirken kaldırmanın kalıcı olup olmayacağı, arama motoru önbelleğinin ne olacağı ve kopyaların akıbeti yazılı olarak netleştirilmelidir; aksi hâlde geri çekilen bir başvurunun ardından içerik yeniden dolaşıma girebilir.
Not
Bu içerik genel bilgi sunar. İhlalin niteliği ve içeriğin barındırıldığı yer, izlenecek usulü değiştirebileceğinden somut olayınız için hukuki değerlendirme alınması yerinde olacaktır.