Oltalama yoluyla hesabından para çıkan kişinin önünde iki ayrı süreç vardır: fail hakkında ceza soruşturması ve zararın karşılanmasına yönelik hukuk yolu. İkisi farklı hızda işler ve farklı delile dayanır. Bu rehber, phishing vakalarında tazminat talebinin nasıl kurulacağını ve delillerin kaybolmadan nasıl korunacağını ele alır.
İlk 48 Saat: Delil Ömrü Kısa
Dijital izlerin saklama süreleri sınırlıdır; bu nedenle sıralama şöyle olmalıdır:
- Bankaya derhal bildirim yapılması ve bildirim saatinin kayıt altına alınması
- Sahte site adresi, SMS ve e-postanın başlık bilgileriyle birlikte saklanması
- İşlem dekontları ve alıcı hesap bilgilerinin çıkarılması
- Cihaz üzerindeki zararlı yazılım izlerinin silinmeden incelenmesi
- Şikâyet dilekçesiyle birlikte trafik kayıtlarının talep edilmesi
5651 sayılı Kanun kapsamındaki trafik bilgisi kayıtları belirli süreyle tutulduğundan, geciken taleplerde bu kayıtlara ulaşılamayabilir.
Ceza Boyutu
Oltalama fiilleri, olayın gelişimine göre TCK 243-245 arasında düzenlenen bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması hükümleri kapsamında değerlendirilebilir. Şikâyet dilekçesinde olayın kronolojisi saat bazında yazılmalı, ekran görüntüleri tarihleriyle numaralandırılmalıdır. Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki bildirim ve şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.
Tazminat Tarafı: Kim Neyi İspat Eder
- Zararın miktarı ve gerçekleştiği an, hesap hareketleriyle sabitlenir.
- Kuruluşun güvenlik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği tartışılır; doğrulama adımlarının nasıl işlediği önem taşır.
- Mağdurun kendi kusuru (bilgi paylaşımı, tek kullanımlık şifrenin iletilmesi) ayrıca değerlendirilir ve tazminat miktarını etkileyebilir.
- Faiz başlangıcı olarak bildirim tarihi esas alınabileceğinden, bildirimin yazılı yapılması önemlidir.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde
Kurumlar sıklıkla kısmi iade önerir. Kabul edilmeden önce iki soru sorulmalıdır: bu ödeme zararın tamamını mı kapsıyor, imzalanacak metin ceza şikâyetinden vazgeçme sonucu doğuruyor mu? İki süreç birbirinden bağımsız yürütülebileceğinden, metnin kapsamı yazılı olarak sınırlandırılmalıdır. Ayrıca hukuk davası için işleyen zamanaşımı, görüşmeler sürerken kendiliğinden durmaz.
Genel Uyarı
Buradaki anlatım genel niteliktedir; olayın teknik gelişimi ve kuruluşun uyguladığı güvenlik yöntemi sonucu doğrudan etkiler. Vakit kaybetmeden şikâyet başvurusu yapıp hukuki destek almanız önerilir.