İnternet ortamındaki bir içerik nedeniyle zarar gördüğünü düşünen kişinin önünde birden çok yol vardır ve bunlar farklı hızlarda işler. İçeriğin yayından kaldırılması saatler içinde sonuç verebilirken, tazminat talebi aylara yayılır. Bu nedenle önce hangi adımın atılacağı, sonucun büyüklüğünü doğrudan etkiler.
İlk Adım: Delili Kaybetmemek
İnternet içeriği her an silinebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde içeriğin tarih ve saat bilgisiyle birlikte kaydedilmesi, bağlantı adresinin tam olarak alınması ve mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması gerekir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabildiğinden, adres bilgisini ve erişim tarihini içeren bütünlüklü bir kayıt oluşturulmalıdır. Delil toplanmadan yapılan başvuru, içerik kaldırıldığında dayanaksız kalır.
Hızlı Yol: 5651 Sayılı Kanun Kapsamındaki Başvuru
Kişilik haklarının ihlal edildiği iddiasıyla içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi doğrudan sulh ceza hâkimliğine yöneltilebilir; ayrıca içerik veya yer sağlayıcıya yapılacak doğrudan başvuru da mümkündür. Hâkimlik talebi duruşma yapmaksızın kısa sürede karara bağlar ve karar erişim sağlayıcılar üzerinden uygulanır. Talebin kapsamının yalnızca ihlale konu bağlantılarla sınırlı tutulması önemlidir; aşırı geniş talepler ifade özgürlüğü dengesi gözetilerek daraltılabilir.
Ceza Yolu ile Hukuk Yolunun Ayrımı
- Bilişim sistemine hukuka aykırı giriş ve verilerin bozulması gibi fiiller TCK 243-245 kapsamında değerlendirilir.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi veya yayılması iddiası varsa KVKK boyutu ayrıca gündeme gelir.
- Hakaret gibi şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi kısadır ve kaçırıldığında ceza yolu kapanır.
- Uzlaştırma kapsamı suç tipine göre değişir; şikâyete bağlı bazı suçlar uzlaştırmaya elverişliyken bilişim sistemlerine yönelik ağır fiiller bu kapsamda değildir.
Tazminat Talebinde Ölçü
Kişilik hakkı ihlaline dayalı manevi tazminat talebinde, ihlalin ağırlığı, içeriğin görüntülenme yaygınlığı ve yayında kaldığı süre değerlendirilir. Maddi zarar iddiası varsa bunun somut kayıtla gösterilmesi gerekir; itibar kaybının rakamsal karşılığı iddia edilirken sözleşme iptalleri veya ciro düşüşü gibi belgeler işe yarar. Erişimin engellenmesi kararı alınmış olması, tazminat talebini destekleyen bir olgu olarak dosyaya sunulabilir.
Sıralamayı Kurmak
- İçerik kayıt altına alınır ve tespit yaptırılır.
- Erişim engeli talebiyle hâkimliğe başvurulur.
- Şikâyete bağlı suç varsa süre içinde şikâyet dilekçesi verilir.
- Tazminat talebi, zararın kapsamı netleştikten sonra hazırlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği ve yayıncının konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvurudan önce hukuki destek alınması yerinde olur.