Veri ihlali sonrası yapılan suç duyurularında dosyanın kaderini belirleyen şey, olayın ağırlığından çok delilin ne kadar erken ve ne şekilde kayıt altına alındığıdır. Dijital iz kısa ömürlüdür: sunucu kayıtları belirli sürelerle döner, hesap geçmişi silinebilir, ekran görüntüleri tek başına kaynağı göstermez. Bu nedenle bilişim suçlarına ilişkin dosyalarda ispat çalışması, şikâyet dilekçesinin yazılmasından önce başlar.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılması Gerekenler
- Erişim ve işlem kayıtlarının, üzerine yazılmadan önce kurum içinde dondurulması
- Etkilenen sistem üzerinde değişiklik yapmadan bir kopyanın alınması ve özet değerinin not edilmesi
- Olayı fark eden personelin gözlemlerinin tarih ve saatle tutanağa geçirilmesi
- Hizmet sağlayıcı, barındırma firması ve varsa siber güvenlik danışmanıyla yapılan yazışmaların saklanması
- Zararın kapsamının, hangi veri kategorilerinin etkilendiği ayrımıyla çıkarılması
Sisteme müdahale edilerek yapılan temizlik çalışmaları çoğu kez delili de silmektedir. Bu yüzden teknik onarım ile delil koruma işleri farklı kişilerce ve farklı kopyalar üzerinde yürütülmelidir.
Hangi Suç Tipine Dayanıldığı Neden Önemli
Türk Ceza Kanunu, bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme ve bozma ile verileri yok etme veya değiştirme fiillerini ayrı ayrı düzenler. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ve yayılmasına ilişkin hükümler ise başka bir grupta yer alır. Dilekçede fiil doğru tanımlanmadığında, toplanacak delil de yanlış yöne kurgulanır; örneğin erişim iddiasında oturum kayıtları belirleyiciyken, verinin yayılması iddiasında yayımın yapıldığı platform kayıtları öne çıkar.
İçerik Kaldırma ile Ceza Süreci Arasındaki İlişki
İnternet ortamındaki yayınlara ilişkin 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme talepleri, ceza soruşturmasından bağımsız işler. Zararın yayılmasını durdurmak için bu yola başvurulurken, aynı içeriğin delil olarak da korunması gerekir. İçerik kaldırıldıktan sonra elde kanıt kalmaması, uygulamada sıkça karşılaşılan bir kayıptır.
Şikâyetten Vazgeçme ve Uzlaştırma Kararının Sonuçları
Bilişim suçlarının bir kısmı takibi şikâyete bağlı değildir; bu ayrım netleştirilmeden verilen bir vazgeçme kararı beklenen sonucu doğurmaz. Karar aşamasında şu unsurlar birlikte değerlendirilmelidir:
- Fiilin şikâyete bağlı olup olmadığı ve uzlaştırma kapsamına girip girmediği
- Ceza sürecinden bağımsız olarak açılacak tazminat talebine etkisi
- Kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamındaki idari süreçle çakışma ihtimali
- Karşı tarafın önerdiği giderimin, ihlalin tekrarını önleyecek teknik taahhütleri içerip içermediği
Yalnızca para ödemesine dayanan, ancak veri akışının durdurulmasını sağlamayan bir anlaşma, kısa sürede aynı ihlalin tekrarına yol açabilir.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Her ihlalin teknik altyapısı ve etkilenen veri kümesi farklı olduğundan, süreci başlatmadan önce teknik ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması gerekir.