Oltalama saldırılarında kaybedilen zaman, kaybedilen paradan çoğu zaman daha kritiktir. Para birkaç hesap üzerinden hızla dağıtıldığı için, ilk saatlerde atılan adımlar hem soruşturmanın hem de tazmin ihtimalinin yönünü belirler. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arasındaki hükümleri, 5651 sayılı kanun ve KVKK bu dosyalarda birlikte gündeme gelir.
İlk 24 Saatte Yapılması Gerekenler
- Bankaya derhal bildirim yapılarak işlemin durdurulması ve iade talebinin kayda geçirilmesi
- Havale veya EFT'nin ulaştığı hesap bilgilerinin bankadan yazılı olarak istenmesi
- Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa şikâyette bulunularak dosyanın açılması
- Sahte sitenin, mesajın veya çağrının kaydının bozulmadan saklanması
- Cihaz üzerinde temizlik veya fabrika ayarlarına dönüş gibi işlemlerden kaçınılması
Dijital Delilin Bütünlüğünü Korumak
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; kolayca üretilebildiği için içeriğin kaynağıyla bağı kurulmalıdır. E-postalarda yalnızca görünen metin değil, gönderici sunucu bilgilerini içeren başlık kısmı da saklanmalıdır. Kısa mesajlarda gönderici başlığı ve tam zaman damgası, sahte sitelerde ise tam adres ve erişim tarihi kayıt altına alınır. Cihaz üzerinde işlem yapılmaya devam edilmesi, kayıtların üzerine yazılmasına yol açabileceğinden, mümkünse cihazın incelenmek üzere el değmeden korunması tercih edilir.
Şikâyet Dilekçesini Yönlendirici Yazmak
Soruşturmanın hızı, dilekçenin ne kadar somut talep içerdiğine bağlıdır. Sadece mağduriyetin anlatılması yerine, hangi kayıtların hangi kurumdan istenmesi gerektiğinin gösterilmesi süreci kısaltır. Alıcı hesabın kimlik bilgileri, para hareketinin izlendiği zincir, erişim kayıtları ve varsa sahte sitenin barındırıldığı sunucuya ilişkin bilgiler bu kapsamdadır. Fiilin bilişim sistemine girme, sistemi engelleme, banka veya kredi kartının kötüye kullanılması ya da dolandırıcılık olarak nitelendirilmesi, hem görevli mercii hem de sonraki usulü etkiler.
Uzlaşma Kapsamı ve Tazminat Yolu Ayrı Değerlendirilir
Fiilin uzlaştırma kapsamında olup olmadığı, yapılan hukuki nitelendirmeye ve suçun nitelikli hâllerinin bulunup bulunmadığına göre değişir. Bu nedenle uzlaştırma teklifi geldiğinde, önerilen tutarın gerçek zararı karşılayıp karşılamadığı ve kabul hâlinde diğer taleplerin akıbeti birlikte değerlendirilmelidir. Ceza dosyasından bağımsız olarak, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi ya da bankanın güvenlik yükümlülüğü yönünden ayrı hukuki yollar gündeme gelebilir; bu yolların süreleri ceza soruşturmasının seyrini beklemez.
Genel Hatırlatma
Yukarıdaki açıklamalar tipik senaryolar üzerinden hazırlanmıştır; saldırının yöntemi, paranın izlediği güzergâh ve kullanılan kanal dosyanın seyrini değiştirir. Kayıp riski hızla arttığından, mağduriyet fark edildiğinde vakit kaybetmeden hukuki destek alınması yerinde olur.