Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, yayıldığı ilk saatlerde durdurulmadığında zararı katlanarak büyüyen bir ihlal türüdür. 5651 sayılı Kanun içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi mekanizmalarını, KVKK kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesine karşı başvuru yollarını, TCK 243-245 hükümleri ise bilişim sistemlerine yönelik fiilleri düzenler. Bu rehber, platform başvurusunun nasıl kurgulanacağını ve hangi anda yargısal yola geçileceğini ele alır.
Önce Kaydı Sabitlemek
Platform başvurusunun ilk sonucu içeriğin kaldırılması olabilir; bu, mağdur açısından iyi haberdir ancak delil bakımından risk yaratır. İçerik silindiğinde bağlantı, yayın tarihi, hesap bilgisi ve etkileşim verileri de erişilemez hâle gelir. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin tam adresi, yayın zamanı, hesap kimliği ve görünür etkileşim sayıları kayıt altına alınmalı; mümkünse tespit işlemi noter aracılığıyla belgelenmelidir.
Paralel Yürütülecek Başvuru Kanalları
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden içerik kaldırma talebi
- Kişilik haklarının ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğine yapılacak içerik çıkarma ve erişim engelleme başvurusu
- Özel hayatın gizliliğinin ihlali söz konusuysa öngörülen hızlandırılmış idari başvuru yolu
- KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve gereği yapılmazsa Kurula şikâyet
- Fiilin suç oluşturduğu değerlendiriliyorsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu
Talebi Doğru Kişiye Yöneltmek
Başvuruların sonuçsuz kalmasının en yaygın nedeni, muhatabın yanlış seçilmesidir. İçerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı birbirinden farklı sorumluluk rejimlerine tabidir. Yurt dışı merkezli platformlarda temsilci bulunup bulunmadığı ayrıca araştırılmalıdır. Ayrıca talep metninde ihlalin hangi kişiye ait hangi görüntü veya ses üzerinden gerçekleştiği somut biçimde gösterilmeli; yalnızca sahte olduğu iddiası yeterli görülmeyebilir.
Kaldırma Sonrası Yeniden Yayına Hazırlıklı Olmak
- Aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden yayınlanma ihtimaline karşı periyodik arama yapılır.
- Tespit edilen her yeni adres, önceki başvuru dosyasına eklenerek ilişkilendirilir.
- Yayılmanın kaynağı olan hesaplar ayrı bir listede toplanır.
- Zararın büyüklüğü, içeriğin görüntülenme ve paylaşım verileriyle ortaya konur.
- Maddi ve manevi tazminat talebi için delil paketi baştan bu mantıkla kurulur.
Uzlaşma Seçeneğinin Sınırı
İçeriği üreten kişi belirlenebiliyorsa, kaldırma ve özür içeren bir anlaşma hızlı sonuç verebilir. Ancak sahte içeriğin kopyalanarak yayılması durumunda anlaşma tek başına yeterli olmaz; bu nedenle uzlaşma görüşmesi yürütülürken engelleme başvuruları durdurulmamalıdır.
Bu metin genel bir yol haritası sunar. Deepfake dosyalarında teknik tespit ile hukuki nitelendirme iç içe geçtiğinden, ilk saatlerden itibaren hukuki destek almanız zararın sınırlanmasına yardımcı olur.