İnternet üzerindeki bir içeriğe erişimin engellenmesi veya içeriğin kaldırılması talebinde sonucu belirleyen unsur, çoğu zaman iddianın gücü değil, iddiayı taşıyan delil zincirinin bütünlüğüdür. İçerik yayından kalktığında geriye yalnızca kayıt kalır; o kayıt usulüne uygun alınmamışsa talep dayanaksız görünür. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki başvurularda delilin nasıl kurulacağına odaklanır.
Tespit Anı: İlk Yarım Saatte Yapılması Gerekenler
İhlal fark edildiğinde içeriğin silinme ihtimali yüksektir. Bu nedenle ilk adım, içeriğin tam adresi, yayın tarihi, görünen yayıncı bilgisi ve ekran görüntüsünün birlikte kaydedilmesidir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; adres çubuğunun, tarih ve saat bilgisinin ve sayfanın tamamının göründüğü kayıtlar tercih edilmelidir. Mümkün olduğunda noter aracılığıyla tespit yaptırmak veya elektronik ortamda zaman damgalı kayıt üretmek, sonradan doğacak inkâr tartışmasını büyük ölçüde bitirir.
Zincirin Halkaları
- İçeriğin bulunduğu tam adres ve varsa yönlendirme yapan bağlantılar
- Kaydın alındığı tarih ve saat ile kaydı alan kişinin kimliği
- Kaydın bütünlüğünü gösteren teknik veri; dosya özeti veya zaman damgası
- İçerik sağlayıcı ile yer sağlayıcının ayrı ayrı belirlenmesi
- Varsa uyarı yöntemiyle yapılan kaldırma talebi ve buna verilen cevap
Kişilik Hakkı İhlalinde Başvuru Yolu
İnternet ortamındaki yayın nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilenler, doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini isteyebilir. Hâkimlik bu talebi kural olarak duruşma yapmaksızın ve kısa sürede karara bağlar; uygulamada bu süre yirmi dört saat olarak işler. Kararın hedefi, ihlalin gerçekleştiği içerikle sınırlı olmalıdır; talebin kapsamı gereğinden geniş tutulduğunda kısmen reddedilme ihtimali doğar.
Talebi Daraltmanın Önemi
Bir alan adının tümüne yönelik geniş talepler, ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle çoğu zaman karşılık bulmaz. Bunun yerine, ihlal oluşturan tek tek adreslerin listelenmesi ve her adres için hangi ifadenin hangi hakkı ihlal ettiğinin ayrı ayrı gösterilmesi daha isabetli olur. Bilişim suçlarına ilişkin bir şikâyet de söz konusuysa, ceza şikâyeti ile erişim engeli talebinin farklı dosyalar olduğu ve farklı sürelerle işlediği gözden kaçırılmamalıdır.
Kişisel Veri Boyutu
İçerik kişisel veri barındırıyorsa, veri koruma mevzuatı çerçevesindeki talep yolu da paralel olarak değerlendirilebilir. Bu durumda aynı ekran kayıtlarının hem yargısal başvuruda hem idari başvuruda kullanılabilir olması, delil üretiminin baştan tek merkezden yürütülmesini gerektirir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; içeriğin niteliği ve yayıncının konumu izlenecek yolu değiştirebilir. İçerik silinmeden önce delil üretimi kritik olduğundan, tereddüt hâlinde hızla hukuki destek alınması önerilir.