Sızdırılan bir veri kümesi ya da izinsiz yayımlanan kişisel bilgi söz konusu olduğunda mağdurun karşısında tek bir yol yoktur; aynı olay hem içeriğin kaldırılması, hem idari yaptırım, hem de cezai soruşturma başlıklarını aynı anda doğurur. Bu rehber, veri ihlali kaynaklı içerik kaldırma sürecini 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK 243-245 hükümleri ekseninde, hangi adımın hangi mercide yürüdüğüne odaklanarak ele alır.
İçerik Kaldırma ile Erişim Engeli Aynı Sonuç Değildir
İçeriğin kaynaktan silinmesi ile o içeriğe Türkiye'den erişimin engellenmesi teknik ve hukuki olarak farklı sonuçlardır. Yurt dışı barındırmalı bir sitede içerik kaldırma talebinin muhatabı çoğu zaman yer sağlayıcıdır ve sonuç alınamayabilir; bu durumda erişimin engellenmesi talebi gündeme gelir. Talebi baştan yanlış kurgulamak, kararın uygulanamaz kalmasına yol açar. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin kimde barındığı, hangi URL'lerde çoğaldığı ve arama motoru sonuçlarında ayrıca yer alıp almadığı tespit edilmelidir.
Delil Kaybı Saat Bazlıdır
Sızıntı içerikleri hızla taşınır, forum ve kanal adresleri değişir. Bu yüzden başvuru hazırlığından önce içeriğin tarih ve saat bilgisiyle kayıt altına alınması gerekir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabildiğinden, tam URL, erişim tarihi, sayfa kaynağı ve mümkünse noter ya da resmî tespit yolu birlikte kullanılmalıdır. Ceza soruşturmasında sistemin nasıl ihlal edildiğine ilişkin log kayıtları belirleyici olduğundan, ilgili sağlayıcıdan kayıt talebi de zaman aşımına uğramadan yapılmalıdır.
İhlalin Veri Sorumlusu Tarafındaki Yükümlülüğü
Olayın diğer yüzünde, verisi sızan kurumun kendi yükümlülüğü vardır. KVKK, veri güvenliğine ilişkin tedbirleri almayı ve ihlal hâlinde ilgili kişiye ve Kurula bildirim yapmayı zorunlu kılar. Bildirim yapılmaması ya da geciktirilmesi, sonraki aşamada idari yaptırımın ağırlaşmasına gerekçe olabilir. Kurum tarafında hazırlanacak dosyada olayın tespit anı, alınan acil önlemler, etkilenen veri kategorileri ve etkilenen kişi sayısı belgeli biçimde tutulmalıdır.
Ceza Boyutu: Hangi Fiil Hangi Maddeye Girer
Bilişim sistemine hukuka aykırı girme, sistemi engelleme veya bozma ve verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme fiilleri TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddelerinde ayrı ayrı düzenlenmiştir. Şikâyet dilekçesinde fiili tek bir kalıba sıkıştırmak yerine, olayın hangi aşamasının hangi tanıma denk düştüğünü ayrıştırmak gerekir. Ele geçirilen verinin kişisel veri niteliğinde olması, ayrıca kişisel verilere ilişkin suç tiplerini de gündeme getirebilir.
Usule Aykırı İşlem Riskini Azaltan Sıralama
- Önce içeriğin ve yayıldığı adreslerin eksiksiz envanteri çıkarılır.
- Kaldırma talebi ile erişim engeli talebi ayrı ayrı kurgulanır.
- Ceza şikâyeti ile idari başvuru birbirini besleyecek şekilde zamanlanır.
- Aynı içeriğin yeniden yayımlanması ihtimaline karşı takip planı yapılır.
- Kararların fiilen uygulanıp uygulanmadığı belirli aralıklarla doğrulanır.
Dijital ortamda hız, hukuki sonucun kendisi kadar önemlidir. Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; içeriğin barındığı platform ve ihlalin teknik biçimi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayda hukuki destek alınması önerilir.