Oltalama saldırılarında zamanın işleyişi mağdurun aleyhinedir. Sahte giriş sayfası genellikle birkaç gün içinde kapatılır, gönderen adres devre dışı bırakılır, sahte hesap silinir. İçerik kaldırıldığında ihlal sona erer; ancak aynı anda ihlalin delili de ortadan kalkar. Bu yüzden 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişim engelleme adımlarıyla, TCK'nın bilişim sistemlerine yönelik suçları düzenleyen 243-245. maddeleri kapsamındaki şikâyet süreci eşzamanlı yürütülmelidir.
İlk saatte yapılacaklar
- Sahte sayfanın tam adresini, görünümünü ve tarihini gösteren kayıt oluşturun; yalnızca kırpılmış ekran görüntüsü yeterli değildir.
- Oltalama e-postasının veya mesajının ham hâlini, başlık bilgileriyle birlikte saklayın; iletmeyin, dışa aktarın.
- Bankanıza ve ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapın, bildirim saatini kayıt altına aldırın.
- Hesap erişim kayıtlarınızı ve şüpheli oturum bilgilerini ilgili platformdan talep edin.
- Cihazınızda değişiklik yapmadan önce inceleme ihtiyacını göz önünde bulundurun; temizlik yapmak delili silebilir.
Kaldırma talebi ile şikâyeti ayrı ayrı kurmak
İçerik kaldırma talebi, ihlalin sürmesini durdurmaya yöneliktir ve hızlı sonuç verir. Ceza şikâyeti ise failin belirlenmesini hedefler ve daha uzun sürer. Bu iki hattın karıştırılması, mağdurun yalnızca birini kullanmasına ve diğerinden doğacak imkânı kaybetmesine yol açar. Kaldırma talebinde içeriğin adresi ve hangi hakkı ihlal ettiği net biçimde gösterilmeli; şikâyette ise para akışının nereye gittiği ve hangi kayıtların hangi kurumdan isteneceği somut olarak belirtilmelidir.
İzi sürülebilir veri kalemleri
- Alan adının kayıt bilgileri ve barındırma sağlayıcısı
- E-posta başlıklarındaki sunucu geçiş kayıtları
- Para transferinin ulaştığı hesap ve buradan yapılan sonraki hareketler
- Sahte sayfaya yönlendiren reklam veya kısa bağlantı hizmetinin kayıtları
- Platform tarafında tutulan giriş, cihaz ve IP kayıtları
Kişisel veri boyutunu atlamamak
Oltalama çoğu zaman kimlik, iletişim ve finansal bilgilerin ele geçirilmesiyle sonuçlanır. Bu veriler daha sonra başka platformlarda yayımlanabilir ya da yeni saldırılarda kullanılabilir. KVKK kapsamında veri sorumlusuna yapılacak başvuru, verilerin silinmesi ve ihlalin kapsamının öğrenilmesi bakımından ayrı bir imkân sunar. Bu başvuru yapılmadığında, aynı verilerle tekrarlanan saldırılara karşı elde tutulacak belge de bulunmaz.
Delil toplarken sınırı aşmamak
Mağdurlar zaman zaman kendi imkânlarıyla faili bulmaya çalışır; sahte siteye giriş denemesi yapmak, üçüncü kişilerin hesaplarına erişmeye kalkışmak veya karşı taraf olduğu düşünülen kişinin cihazına müdahale etmek bunun tipik örnekleridir. Bu tür girişimler hem toplanan malzemenin değerlendirme dışı kalmasına hem de mağdurun kendisi hakkında ayrı bir soruşturma başlamasına neden olabilir. Delil, hukuka uygun yolla toplandığı ölçüde işe yarar.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır. Saldırının biçimi, ödeme kanalı ve platformun bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirebilir; kayıp yaşandıysa gecikmeden hukuki ve teknik destek almanız önem taşır.