Oltalama (phishing) saldırısına uğrayan kişi genellikle aynı anda birden çok yere başvurur: bankaya, platformun şikâyet formuna, kolluğa. Bu başvuruların her biri farklı bir sonuç üretir ve hiçbiri diğerinin yerini tutmaz. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı kapılar açar; hangi kapının hangi sorunu çözdüğünü bilmemek, hem delilin hem de paranın kaybına yol açar.
İlk 24 Saatte Yapılacaklar
- Banka veya ödeme kuruluşu aranarak işlem iptali/iade süreci başlatılır ve talep yazılı olarak da iletilir.
- Hesap erişim bilgileri değiştirilir, oturumlar sonlandırılır, iki adımlı doğrulama etkinleştirilir.
- Sahte site adresi, gelen SMS/e-posta ve yönlendirme zinciri ekran görüntüsüyle kayıt altına alınır.
- İşlem dekontları, IP ve cihaz bilgisi, işlem saatleri tek bir kronolojide toplanır.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur.
Platform Başvurusu Neyi Çözer, Neyi Çözmez?
Sosyal medya platformuna, alan adı sağlayıcısına veya barındırma firmasına yapılan başvuru, sahte içeriğin kaldırılmasında hızlı olabilir. Ancak platform başvurusu ne failin tespitini sağlar ne de ceza soruşturması başlatır. Dahası platformlar log kayıtlarını sınırlı süre tutar; bu nedenle içerik kaldırıldıktan sonra delilin izi de kaybolabilir. Doğru sıralama şudur: önce delili kendi tarafınızda sabitleyin, sonra kaldırma talebini iletin.
Erişim Engelleme ve İçerik Kaldırma Yolu
Sahte site ya da kişisel verinizi ifşa eden içerik söz konusuysa, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu bulunmaktadır. Bu, savcılığa yapılan şikâyetten ayrı bir taleptir ve aynı dilekçede eritilmemelidir. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilip yayıldığı hallerde KVKK kapsamındaki başvuru yolu da ayrıca işletilebilir.
Sık Yapılan Merci Hataları
- Yalnızca platformun şikâyet formunu doldurup ceza şikâyetinde bulunmamak
- Banka iade sürecini beklerken şikâyet için gecikmek
- Erişim engelleme talebini savcılığa, ceza şikâyetini hâkimliğe yöneltmek
- Delilleri yalnızca telefonda tutup yedeklememek
- Sahte siteye girilen bilgilerin hangileri olduğunu listelemeden başvuru yapmak
Maddi Zararın Takibi
Ceza soruşturması, kaybedilen parayı kendiliğinden geri getirmez. Zararın tazmini için ödeme kuruluşunun yükümlülükleri, hesabın açıldığı kurumun kimlik doğrulama süreci ve varsa aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Para transferinin geçtiği hesapların tespiti soruşturma dosyasından takip edilmelidir.
Kapanış
Bilişim kaynaklı mağduriyetlerde saat farkı bile sonuç değiştirir. Bu yazı genel bir yönlendirme sunar; kendi olayınızda hangi başvuruların paralel yürütüleceğini bir hukukçuyla planlamanız yerinde olur.